سبک شناسی رباعیات سعدی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران (نویسنده مسئول)

2 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران

doi
10.22075/jlrs.2020.17872.1496
چکیده

این مقاله بر ‌آن است تا ویژگی‌های بلاغی و سبکی رباعیات سعدی را بررسی کند. این قالب شعری، نسبت ‌به سایر آثار شاعر، از بسامد چشمگیری برخوردار نیست؛ امّا از آن جهت که وی بخشی از آرمان‌ها، آرزوها و احساسات خود را در این قالب بیان کرده، بررسی و شناخت آن، حائز اهمیت است. به‌منظور دستیابی به این امر، رباعیات این شاعر در سه سطح زبانی، ادبی و فکری بررسی گردید و سعی‌ شد عناصر برجسته و سبک‌ساز وی مشخص و اندیشة محوری و روح حاکم بر تار‌و‌پود رباعیات وی نشان داده شود. نکته جالب اینکه، بخش عمده‌ای از رباعیات وی، گویی غزل‌های کوتاهی است که همان اندیشه‌های حاکم بر غزلیاتش را در ظرفی کوچک‌تر بیان می‌کند و بخش دیگر نیز در‌بردارندة اندیشه‌های پند و اندرز او در بوستان و گلستان است. زبان سعدی در این اشعار، همان زبان غزل است؛ یعنی سهل ممتنع. وی در سرودن این قالب شعری، برخلاف سایر آثار خود، توانمند نبوده است.