بررسی تأثیرنانو اکسید سیلیسیوم پوشش‌داده شده با اسیدهیومیک برعملکرد، ترکیب یونی و تحمل به شوری سیاه‌دانه(Nigella sativa L.)

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، اصفهان، ایران

2 استادیار پژوهش گروه گیاهان دارویی، بخش تحقیقات منابع طبیعی(دانشکده)، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان سازمان

3 مربی پژوهش گروه گلخانه، بخش تحقیقات خاک و آب(دانشکده)، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان سازمان تحقیقات آموزش

4 استادیار گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.300609.668573
چکیده

به منظور بررسی تأثیر نانواکسید سیلیسیوم پوشیده با اسید هیومیک (نانوذره پوشش‌دار) برعملکرد، ترکیب یونی و تحمل به شوری گیاه سیاه‌دانه، این پژوهش در سال زراعی 97-1396 انجام شد. آزمایش در قالب طرح اسپیلیت پلات برپایه بلوک‌های کامل تصادفی در 4 تکرار در شرایط گلخانه‌ اجرا گردید. تیمار اصلی شوری در 3 سطح شامل 2، 5/3 و 5 دسی زیمنس بر متر با آب آبیاری و تیمارفرعی نانواکسید سیلیسیوم (نانوذره) شامل شاهد (بدون مصرف نانوذره)، نانوذره بدون پوشش (غلظت  5/0 گرم در لیتر) و نانوذره پوشش‌دار )غلظت  5/0 گرم در لیتر( دردو مرحله چند برگی (15 روز پس از کاشت نشاء) و گلدهی (50 روز پس از کاشت نشا) در آب آبیاری اعمال شد. نتایج نشان داد که عملکرد و اجزا آن با افزایش شوری کاهش معنی‌دار داشتند، ولی تأثیر شوری روی آنها متفاوت بود. کاربرد نانوذره پوشش‌دار باعث افزایش معنی‌دار صفات وزن دانه، وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، تعداد کپسول بالغ، تعداد دانه در متر مربع، شاخص برداشت و رطوبت نسبی برگ و کاهش معنی‌دار نشت یونی نسبت به شاهد شد و تاثیر آن به ترتیب 9/18، 9/8، 7/23، 24، 9/15، 5/10، 7/20 و 1/18 درصد بیشتر از نانوذره بدون پوشش بود. علاوه بر این باعث افزایش جذب عناصر غذایی از جمله نیتروژن، پتاسیم و کلسیم  در برگ گردید. لذا با توجه به نتایج آزمایشات، پوشش نانواکسید سیلیسیوم توسط اسیدهیومیک، می‏تواند تاثیر نانوذره فوق را بر شاخص‌های تحمل به شوری و صفات کمی و کیفی سیاه‌دانه تحت شرایط شوری افزایش دهد.