عوامل مؤثر بر انتشار گاز دی اکسید کربن در کشورهای در حال توسعه با استفاده از رویکرد اقتصادسنجی بیزینی

نویسندگان

1 دانشگاه رازی

doi
چکیده

توجه به توسعه پایدار و لزوم حفاظت از محیط زیست و نیز اثرات نامطلوب آلودگی محیط زیست بر کیفیت زندگی سبب شده است که حفظ محیط زیست به یکی از مهمترین دغدغه ­ های سیاست ­ گذاران اقتصادی تبدیل شود. به همین دلیل در طول چند دهه اخیر راه ­ های بهبود کیفیت محیط زیست و عوامل تأثیرگذار بر آن، مطالعات نظری و تجربی گسترده­ای را به خود اختصاص داده و در کانون توجه تحلیلگران اقتصادی قرار گرفته است. مروری بر نتایج مطالعات انجام شده نشان می ­ دهد که نداشتن چارچوب مشخص برای انتخاب متغیرهای توضیحی و تخمین مدل ­ های مختلف آلودگی به نتایج و توصیه ­ های سیاستی متفاوتی منجر شده است. یکی از راه ­ های غلبه بر نااطمینانی در انتخاب متغیرها و همچنین نااطمینانی در انتخاب مدل، استفاده از روش ­ های اقتصادسنجی بیزینی از جمله روش میانگین ­ گیری مدل بیزینی ( BMA ) است. در این راستا، در این پژوهش سعی شده است با استفاده از داده ­ های کشورهای در حال توسعه در یک دوره 23 ساله 2014-1992 و با بهره ­ گیری از رویکرد اقتصاد سنجی بیزینی اثر عوامل مؤثر بر انتشار گاز CO2 (به عنوان مهمترین شاخص آلودگی هوا) مورد بررسی قرار گیرد. نتایج حاصل از روش میانگین ­ گیری مدل بیزینی ( BMA ) نشان می ­ دهد که فرضیه زیست محیطی کوزنتس مبنی بر وجود رابطه U معکوس بین رشد اقتصادی و کیفیت محیط زیست در کشورهای در حال توسعه مورد تأیید قرار می ­ گیرد. همچنین یافته ­ های تحقیق حاکی از آن است که متغیرهای مصرف انرژی، مصرف برق، و متغیرهای مربوط به صنعتی شدن رابطه مثبت و تقریبا با اهمیتی با انتشار گاز دی اکسید کربن دارند. در مقابل نرخ سواد و نابرابری درآمد نیز اثر کاهنده ­ ای بر میزان انتشار CO2 داشته ­ اند.