فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بروز لهجة خارجی در گفتار زبان‌آموزان نمودی از انتقال آوایی تلقی می‌شود. در گفتار فارسیِ زبان‌آموزان مندرین‌ز‌بان نیز لهجة خارجی مشهود است. مسئلة اول در پژوهش حاضر این است که «آیا بخشی از لهجة خارجی می‌تواند ناشی از خطا در تولید واکه‌ها باشد؟» و مسئلة دوم این است که «آیا این فارسی‌آموزان مشخصه‌های صوت‌شناختی زبان مادری خود را به فارسی انتقال می‌دهند؟». در یک بررسی میدانی با شرکت 24 گویشور بومی زبان فارسی و 18 گویشور چینی مندرین، مشخصه‌های صوت‌شناختی واکه‌های فارسی، واکه‌های چینی مندرین متناظر با واکه‌های فارسی، و واکه‌های فارسی تولید شده توسط گویشوران چینیِ مندرین، گردآوری و با هم مقایسه شد. تحلیل داده‌ها نشان داد که: نخست، در گفتار فارسی مندرین‌زبانان، سازانة دوم واکة /e/ متفاوت از فارسی معیار تولید می‌شود؛ بنابراین، حداقل بخشی از لهجة خارجی در گفتار فارسی مندرین‌زبانان می‌تواند ناشی از اختلاف در تلفظ واکة /e/ باشد. دوم، تطبیق فضاهای واکه‌ای فارسی و چینی مندرین نشان می‌دهد جایی که واکة /e/ فارسی قرار می‌گیرد، در مندرین تجمعی از چند واکة پیشین افراشته و نیم‌افراشته وجود دارد و به نظر می‌رسد فارسی‌آموزان مندرین‌زبان واکة /e/ در گفتار فارسی خود را آن‌ قدر پیشین‌ تولید کرده‌اند که از محل تجمع واکه‌های مشابه در زبان مادری آنها دور شود؛ همین اغراق موجب اختلاف در تلفظ و بروز لهجة خارجی گردیده است. یافته‌های پژوهش حاضر نسخة تعدیل یافتة فرضیة انتقال زبانی منفی را تقویت می‌کند؛ چراکه به نظر می‌رسد خطای روی داده در تلفظ /e/ در گفتار فارسی مندرین‌زبانان نوعی تداخل غیرمستقیم الگوهای مشابه است.