تحلیل نمود گفتمان پسااستعماری در کتاب های آموزش زبان فارسی انگلیسی زبانان (مقاله علمی پژوهشی)
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.30479/jtpsol.2021.14300.1496چکیده
پژوهش حاضر به تحلیل گفتمانی نظریهی پسااستعمارگرایی در کتابهای آموزش زبان فارسی به انگلیسیزبانان میپردازد و براساس این نظریه بهروششناسی نحوهی بازتولید قدرت اجتماعی و سیاسی در این متون تأکیددارد. اینپژوهش بهروش توصیفی ـ تحلیلی است و با خوانش مقدمّهی مؤلّفان، متنهایخواندن و مکالمههای بیستوچهار کتاب فارسیآموز که در سالهای بین 2015ـ1800 در لندن و امریکا منشرشدهاست، تقابل خود و دیگری را در برتر نشاندادن غرب کاویدهاست. یافتههای این پژوهش در این کتابهای زبانآموز نشان میدهد که نمودهای استعماری در سدۀ نخستین این بازۀ زمانی، با نفی فارسیزبانان برای متمدّن جلوهدادن انگلیس و کوچکشمردن ایشان برای ایجاد سلطه آشکار میشود و در سدهی دوم با توجیه عملکرد تاریخی غرب در بیان روابط ایران و انگلیس ادامه مییابد، نفی دیگری برای اثبات خود با بیان لزوم تغییر در ایران و تأکید بر محاسن انسان غربی شکل میگیرد و بر نقش غرب در تمدّنسازی و آبادانی ایران تأکید خاصّی میشود. در پانزده سال اخیر مداخلهی سیاسی و تأکید بر توسعهنیافتگی ایران مهمترین نمود استعمار است. اسلامستیزی ویژگیای است که در هر سه دورهی مذکور رخ مینماید. شناخت موشکافانهی نمودهای استعماری در تألیفات شرقشناسانه حتی کتابهای سادهی زبانآموز میتواند در شناخت راستین فرودست به جایگاه حقیقی خود در جهان و تلاش برای کسب جایگاه حقیقی او یاری رساند.
