طراحی مدل معماری دیپلماسی پنهان در سازمانهای اطلاعاتی دانا

نویسندگان

1 دانشیار گروه مطالعات راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین)ع(، تهران، ایران

2 دکتری مطالعات منطقهای، دانشگاه جامع امام حسین)ع(، تهران، ایران)نویسنده مسئول(

3 دانشیار مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

4 استادیار دانشگاه جامع امام حسین)ع(، تهران، ایران

doi
چکیده

دیپلماسی پنهان به‌عنوان پیشران سیاست خارجی، قابلیت شناسایی و انتقال داده‌ها را برای تغییر در مناسبات در زمین بازی فراهم می‌نماید. شناسایی بازیگران، برتری داده‌های اطلاعاتی و مدیریت ادراک از مزیت‌های اصلی این نوع دیپلماسی است. ویژگی‌های خاص صحنهٔ نبرد و تنوع شگردهای به‌کاررفته در میدان دیپلماسی باعث شده تا سازمان‌های اطلاعاتی در دنیا برای تحقق منافع ملی از این اهرم استفاده نمایند. از الزامات به‌کارگیری دیپلماسی پنهان در جوامع اسلامی، توجه به مقولهٔ معرفت و ایجاد معماری حکمت پایه است که بر اساس آن، همهٔ اجزا و روابط بین آن‌ها در قالب مؤلفه‌های امنیت و حکمت تعریف شوند.سؤال اصلی این پژوهش این است که چگونه می‌توان مدل معماری دیپلماسی پنهان را در سازمان‌های اطلاعاتی دانا صورت‌بندی نمود. بر همین اساس، این پژوهش با هدف تولید ادبیات اطلاعاتی در حوزهٔ دیپلماسی پنهان و کاهش هزینه‌های امنیتی و متقابلاً باور و اعتماد به نقش مشورتی سازمان‌های اطلاعاتی در عرصهٔ سیاست خارجی و نظام تصمیم‌سازی کشور انجام شده است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی به روش تحلیل زمینه‌ای با رویکرد اکتشافی است. داده‌های کیفی این تحقیق از مطالعهٔ منابع و پژوهش‌های علمی و با استفاده از نظرات جامعهٔ نمونه، با شیوهٔ مصاحبه و تحلیل در نرم‌افزار «مکس‌کیودا 2020» به دست آمده است. کارشناسان و مدیران عالی حوزهٔ دفاعی و اطلاعاتی، جامعه نمونه این جستار هستند که با دیپلماسی پنهان آشنایی کامل دارند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که دیپلماسی پنهان در محیط آشوبناک منطقه‌ای و بین‌المللی، عملکرد مطلوبی را در کمک به سیاست خارجی با انتخاب عقلانی به‌همراه دارد. همچنین نشان داد که لایه‌های اصلی معماری دیپلماسی پنهان با سازوکار بهینه، منجر به حکمرانی داده‌های اطلاعاتی می‌شود؛ با ساخت‌وساز مناسب منجر به دارایی‌های راهبردی سازمان اطلاعاتی می‌شود؛ و با مبنای معرفتی حکمت که همان جلب منافع و دفع مضار با حفظ مصالح ملی است، در راستای امنیت ملی شکل می‌گیرد.