تحلیل پارودی در خارستان ادیب قاسمی کرمانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان
3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
10.22075/jlrs.2019.16778.1390چکیده
پارودی یا نقیضه، ترفندی هنری است که در آن تقلیدی طنزآمیز از اثر ادبی جدّی صورت میگیرد. در این پژوهش، خارستان، پارودی طنزآمیز ادیب قاسمی کرمانی (1308-1238 ش ) در دو سطح روساخت و ژرفساخت، یعنی لفظ و صورت و معنا، به روش تحلیل مقایسهای محتوای متن و با استفاده از ابزار کتابخانهای، بررسی شده است. ادیب کرمانی، یکی از نویسندگان و شاعران حوزة ادبیات انتقادی و فولکوریک است و کتاب خارستان وی به پیروی از گلستان سعدی نوشته شده و او در قبال واژههای استوار، اصیل و ادبی و موضوعات جدّی مطرح در گلستان، از کلمات و عبارات خاص و موضوعات غیرجدّی و عمدتاً مطایبهآمیز و انتقادی استفاده کرده است. پاسخ به سؤال اصلی تحقیق، یعنی چگونگی کاربرد مهمترین ابزارهای نقیضهپردازی در اثر مذکور و میزان موفقیت قاسمی در آن، هدف نویسندگان است. نتیجه پژوهش نشان میدهد که نویسنده توانسته با کاربرد واژگان محلّی و عامیانه، تعبیرات و اصطلاحات صنف شالبافان، کنایات و ضربالمثلهای خاص مردم کوچه و بازار، در شکل ساختاری گلستان، به تناوب، هر سه نوع نقیضۀ لفظی، صوری و محتوایی را در اثر خود بگنجاند و در شکل دادن نقیضهای طنزآمیز بر گلستان سعدی، موفقیتی نسبی را کسب کند.
