مفهوم‌سازی استعاری «خشم» در پیکرۀ زبانی و مصوّر (نگاره‌های) جنگ در هفت‌خوان رستم

نویسندگان

1 دانشیار زبان های خارجی دانشگاه شهید باهنر کرمان (نویسنده مسئول)

2 کارشناسی ارشد زبان‌شناسی از دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22075/jlrs.2019.15463.1275
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی مفهوم‌سازی استعاری خشم در یکی از آثار حماسی ارزشمند زبان فارسی بر اساس الگوی شناختی کووچش می‌پردازد. داده‌های این پژوهش از پیکرۀ کلامی داستان منظوم هفت‌خوان رستم و نیز نگاره‌های مرتبط با آن استخراج گردید. ابتدا، حوزه‌های مبدأ به‌کاررفته در متن بر اساس الگوی سه‌گانۀ خشم مشخص شد و سپس میزان کاربرد استعاره‌های کلامی در سطح تصویر، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این بررسی نشان‌ داد که اولاً انواع سه‌گانۀ استعاره شامل استعارۀ شاخص آتش، استعاره‌های اصلی شامل مفاهیم حیوان/خوی وحشی، جنون، آسیب و بار و نیز استعاره‌های عام در پیکرۀ مورد نظر مشاهده ‌شد. همچنین از میان حوزه‌های مبدأ به‌کاررفته، مفاهیم آتش، خوی وحشی و استعارۀ عام «پیروزی بالا است»، استعاره‌های مشترک دو سطح کلام و تصویر بودند. در نهایت، بررسی سناریوی نمونۀ اعلای خشم در پیکرۀ مورد بررسی، فقدان مرحلۀ کنترل خشم را نشان ‌داد که می‌تواند بیانگر این مطلب باشد که هرچه میزان و شدّت خشم بیشتر باشد، احتمال وقوع این مرحله کمتر است.