فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش باهدف بررسی تأثیر مقادیر مختلف کمپوست زباله شهری و لجن فاضلاب در خاک و گیاه گندم پس از یک و پنج سال مصرف، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در ایستگاه تحقیقاتی رودشت اصفهان انجام شد. در هرسال چهار تیمار کودهای آلی (کمپوست زباله 25 و 50 تن و لجن فاضلاب 15 و 30 تن در هکتار) و تیمار شاهد (عدم مصرف کود آلی)، در کرت­های ثابت به خاک اضافه شد. مصرف کمپوست زباله و لجن فاضلاب سبب افزایش کربن آلی خاک شد. از سوی دیگر مصرف این تیمارهای کودی به‌ویژه در سطوح بالاتر، غلظت عناصر فسفر، پتاسیم، روی، مس، منگنز، آهن، سرب و کادمیوم قابل‌استفاده خاک را افزایش داد. هم‌چنین مصرف سطوح مختلف کودهای آلی باعث افزایش معنی­دار در عناصر غذایی موجود در دانه و کاه شامل نیتروژن، فسفر و پتاسیم و همچنین عناصر کم‌مصرف آهن، روی و مس شد. غلظت اغلب عناصر غذایی اندازه­گیری ­شده در گیاه پس از پنج سال مصرف متوالی کودهای آلی، به‌صورت معنی­داری نسبت به مرحله اول (پس از یک سال مصرف کودهای آلی) افزایش پیدا کرد. در مورد عنصر منگنز این روند به دلیل رابطه آنتاگونیستی با عنصر آهن، معکوس بود. غلظت سرب و کادمیوم در گیاه، در تیمارهای مختلف به حدی کم بود که با دستگاه جذب اتمی قابل‌اندازه‌گیری نبود. در کل کمپوست زباله و لجن فاضلاب ضمن افزایش کربن آلی در خاک، باعث افزایش غلظت عناصر غذایی در گیاه به‌ویژه ازلحاظ عناصر کم‌مصرف مانند روی و آهن شد.