تحلیل ذینفعان و نهاد آب در راستای پایداری منابع آب (مورد مطالعه حوضه آبریز زاینده‌رود)

نویسندگان

1 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.303026.668622
چکیده

شرایط اقلیمی و خشکسالی­ سال­های اخیر، حوضه آبریز زاینده‌رود را با چالش پایداری منابع آب روبه­رو ساخته است. پایداری منابع آب با نهادهای متناسب با شرایط حوضه و ذینفعان مشارکت‌کننده تحقق پیدا خواهد کرد. هدف این تحقیق شناسایی نهاد آب و مؤلفه­های آن در حوضه­ی آبریز زاینده‌رود بود. جامعه آماری این تحقیق کارشناسان و متخصصان آب حوضه­ی آبریز زاینده‌رود بودند(N=312). ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کمی پرسشنامه و در بخش کیفی مصاحبه ساختاریافته بود. روش تعیین حجم نمونه در بخش کمی فرمول کوکران بود که بر اساس آن 173 نفر تعیین گردید. رویکرد نمونه‌گیری در بخش کیفی هدفمند بود که با روش گلوله برفی 15 نفر گزینش شد. برای تحلیل داده­ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری و دیاگرام رنگین‌کمان استفاده شد. یافته­ها نشان داد که شورای عالی آب، استانداری‌ها، وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی و سازمان­های تابع آنها جزء کنشگران کلیدی در سطح حوضه هستند.  همچنین نتایج نشان داد؛ نهاد آب دارای سه مؤلفه‌ی اداره­ی آب، سیاست­ آب و قوانین آب است که ضرایب استانداردشده‌ی آن‌ها به ترتیب 80/0، 64/0، 53/0 بدست آمد. هر سه مؤلفه‌ی ذکرشده در سطح اطمینان 99 درصد معنی­دار بودند.