سیاستهای نومحافظهکاران و امنیت ملّی جمهوری اسلامی ایران (2020 -2000 میلادی)
نویسندگان
1 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه مازندران
2 استادیارعلوم سیاسی دانشگاه امام حسین (علیهالسلام)، تهران، ایران
doi
چکیده
ایالات متحدۀ آمریکا ازجمله نظامهای ریاستی دوحزبی است که چرخش قدرت و اِعمال سیاست در آن از رقابت دو حزب اصلی آن متأثر است و دو حزب «دموکرات» و «جمهوریخواه» علیرغم اینکه در اهداف کلی نظام سیاسی آمریکا بهمثابه یک سیستم یکپارچه عمل مینمایند ولی در اِعمال سیاستها و راهبردهایشان مسیرهای متفاوتی را طی میکنند. در سیاست خارجی، دموکراتها بهصورت سنتی قائل به استفاده از ظرفیت سازمانها، معاهدات، رویههای بینالمللی و مذاکره و «صلح» (چندجانبهگرایی) هستند و برخلاف آنها، جمهوریخواهان غالباً اعتقادی به معاهدات و سازمانهای بینالمللی ندارند و معتقدند که واقعیت صحنۀ بینالملل را «زور و قدرت» تشکیل میدهد و بهاصطلاح معتقد به «رئالیسم» هستند. «نومحافظهکاران» طیفی از جمهوریخواهان را تشکیل میدهند که علاقۀ خاصی به ایجاد جنگ و اعمال زور و فشار علیه دشمنان خود را دارند. با توجه به تقابل جمهوری اسلامی ایران با آمریکا در طول بیش از40 سال گذشته و تجربۀ «چهره ژانوسی یا دووجهی» سیاستهای آمریکا، هدف پژوهش پیشِ رو این است که نوع رابطۀ بین سیاستهای نومحافظهکاران و افزایش و یا کاهش امنیت ملّی جمهوری اسلامی ایران را (در 20 سال اخیر) بهصورت علمی و قاعدهمند نشان دهد. روش تحقیق این مقاله، توصیفی- تحلیلی و روش جمعآوری دادهها، اسنادی، مدارک علمی و مطالعات کتابخانهای است. یافتههای تحقیق حاضر بیانگر این واقعیت است که علیرغم تصور رایج که گفته میشود «با تسلط جمهوریخواهان و نومحافظهکاران بر کاخ سفید و سیاستهای امنیتی آمریکا، امنیت ملّی ایران مورد تهدید واقع میشود و رو به ضعف مینهد»، در حقیقت، سیاستهای نومحافظهکاران (بهویژه درزمینۀ امنیتی) منجر به افزایش امنیت ملّی جمهوری اسلامی ایران شده و وجود رابطه و نتیجهای معکوس را در این خصوص نشان میدهد. نتایج این پژوهش برای تصمیمگیران سیاست خارجی و مدیران ارشد اطلاعاتی و امنیتی قابل استفاده و بهرهبرداری است.