اثر تقسیط کود فسفر بر خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم برنج (Oryza sativa L.) (هاشمی و گیلانه)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استاد گرده زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 استادیار، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

4 دانشیار دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.303674.668635
چکیده

فسفر دومین عنصر پرمصرف موردنیاز برنج بوده که اثرات ناشی از کمبود آن و راندمان مصرف پایین آن اختلالات تغذیه­ای شدیدی را در اراضی شالیزاری جهان ایجاد می­کند. بنابراین اثر تقسیط کود فسفر بر صفات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام برنج هاشمی و گیلانه در دو نوع خاک در آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. فاکتورهای آزمایش شامل زمان‌های مختلف کود فسفر در پنج سطح، نوع خاک در دو سطح و فاکتور رقم شامل دو رقم برنج هاشمی (محلی) و گیلانه (اصلاح‌شده) بودند. نتایج نشان داد که عملکرد دانه رقم برنج هاشمی در تیمار مصرف کود فسفرِ در دو تقسیط50 درصد پایه و 50 درصد 60 روز پس از نشاکاری، 9/14 درصد و عملکرد دانه رقم برنج گیلانه در تیمار مصرف کود فسفرِ در دو تقسیط 50 درصد پایه و 50 درصد 20 روز پس از نشاکاری، 42/8 درصد در مقایسه با مصرف پایه افزایش داشته است. بیشترین افزایش در صفت درصد دانه­های پر در هر دو رقم برنج مورد آزمایش در خاک سیلتی رس و تقسیط دو مرحله­ای و به ترتیب 1/9 درصد (50 درصد پایه و 50 درصد 20 روز پس از نشاکاری) در هاشمی و 3/18 درصد (50 درصد پایه و 50 درصد 60 روز پس از نشاکاری) در رقم گیلانه دیده شده است. بنابراین می­توان به تقسیط فسفر دو مرحله­ای به‌عنوان راهکاری برای افزایش عملکرد در اراضی شالیزاری نگریست.