شناسایی مؤلفه‌ها و پیشران‌های ایفای نقش مؤثر تشکل‌های دانشجویی در تربیت دینی دانشگاه‌ها با رویکرد تحلیل میک‌مک

نویسندگان

1 استادیار رشته معارف اسلامی و مدیریت، مدیریت عملیات و بهره‌وری، دانشگاه امام صادق

2 دانشجوی کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و مدیریت بازرگانی، دانشگاه امام صادق

3 دانشجوی کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و مدیریت بازرگانی، دانشگاه امام صادق

doi
10.22034/MIU.2025.29.151
چکیده

هدف: تشکّلهای دانشجویی یکی از مهم‌ترین ارکان و بازو‌های تربیتی در دانشگاهها محسوب می‌شوند. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی پیشرانهای ایفای نقش مؤثر این تشکّلها در امر تربیت دینی دانشگاهها بود که مسئله‌ای ارزشمند و مهم است و یافته‌های آن در مقام سیاستگذاری و اجرا نیز به کار خواهد آمد. روش: پژوهش حاضر از روش‌شناسی آمیخته بهره گرفته است. در مرحلۀ کیفی به شناسایی مؤلفه‌ها از طریق مصاحبه‌های اکتشافی با خبرگان، انجام مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی اسناد پرداخته و آنها را با روش تحلیل مضمون طبقه‌بندی کرده است. سپس مؤلفه‌های شناسایی‌شده با استفاده از جلسه گروه کانونی متشکّل از استاد راهنمای تشکّلها، ادوار تشکیلاتی و فعالان تربیتی دانشجویی پالایش و تأیید شدند. به منظور شناسایی پیشرانها، از روش‌شناسی میک‌مک استفاده شد و از این طریق، مؤلفه‌ها بر اساس قدرت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری طبقه‌بندی شدند. محدودۀ مورد مطالعه در این پژوهش، دانشگاه امام صادق انتخاب شد. یافته‌ها و نتایج: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مؤلفه‌های برخورداری از نیروی انسانی توانمند و دغدغه‌مند، کار تشکیلاتی و جمع‌گرایانه، برخورداری از رویکرد حل مسئله، برخورداری از هویت جمعی مشترک، توجه به نیازهای عینی جامعه، وحدت گفتمانی، نگاه راهبردی عمل‌گرایانه، ارتقای جسارت انجام کارهای بزرگ، تلاشگری برای دستیابی به هدف، آرمان‌خواهی پیش‌برنده و انعطاف ساختاری، به عنوان متغیّرهای دووجهی، ظرفیت لازم را برای ایفای نقش مؤثر تشکّلهای دانشجویی در تربیت دینی دانشگاهها فراهم می‌سازند.