فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: فکر و خیال، دو نیروی قدرتمند و ناملموس در وجود انسان‌اند که نقش بسیار مهمی در شکل‌دهی به واقعیتها، احساسات، رفتارها و در نهایت، سرنوشت ما ایفا می‌کنند. این دو توانایی ذهنی، نه‌تنها ابزاری برای درک و تفسیر جهان پیرامون‌اند، بلکه می‌توانند به عنوان موتور محرّکه‌ای برای خلاقیت، نوآوری، رشد شخصی و دستیابی به اهداف عمل کنند. قدرت فکر و خیال، ابزاری دو لبه است. افکار و تخیّلات منفی می‌توانند باعث افسردگی، اضطراب و ناامیدی شوند. پس ما مسئول استفادۀ درست و سازنده از این قدرت هستیم. بر اساس همین ضرورت، مقالۀ حاضر سعی داشت بر اساس تبیین آیۀ 31 سورۀ اسراء، جایگاه قدرت تفکر و تخیّل را روشن کند و بر اساس همین آیه، الگوی مدیریت ذهن را ارائه دهد. روش: شیوۀ پژوهش، کیفی و با رویکرد استقرایی بود. در ادامه برای اعتباریابی یافته‌های مستخرج، با الهام از شیوۀ تفسیر قرآن به قرآن، شواهدی از آیات دیگر قرآن آورده شد. یافته‌ها: رویکردهای «مدیریت با متضادها» و «توقف چرخۀ معیوب» در بخش اول و اصل «جایگزینی با امر مثبت مشابه قوی‌تر» در بخش دوم قابل استنباط بود. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن بود که افکار، قدرتی مشابه یا بیشتر از وقایع و حوادث تلخ یا شیرین برای آدمی داشته و از همین نظر، احساسات و رفتار آدمی را مدیریت می‌کنند. از همین رو، مدیریت ذهن با ذهن، اصل اولیه در مدیریت افکار است و دو رویکرد مدیریت مثبت و مدیریت تقابلی، در این زمینه قابل توجه بوده است.