طراحی الگوی چابکی زنجیره تأمین صنایع معدنی کشور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی گرایش استراتژی صنعتی، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران

2 دانشیار گروه ریاضی و علوم کامپیوتر، دانشکده علوم پایه، دانشگاه قم، قم، ایران

3 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین عوامل اصلی سنجش چابکی در صنایع معدنی به‌عنوان مهم‌ترین صنعت غیرنفتی کشور است. این پژوهش، به لحاظ هدف، یک تحقیق کاربردی و از نظر روش، یک تحقیق ترکیبی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق در بخش کیفی، خبرگان و صاحب‌نظران صنایع معدنی کشور و در بخش کمی، کارشناسان و خبرگان صنایع معدنی را شامل می‌شود، روش گردآوری اطلاعات از طریق پرسشنامه و نظرسنجی بوده است. در بخش کیفی، ابتدا با جستجوی مقالات پژوهشیِ مرتبط با موضوع به روش فراترکیب، 124 منبع انتخاب شده و 16 معیار سنجش چابکی شناسایی گردید که عبارت بودند از ارتباطات (فناوری اطلاعات)، مشتری مداری، برنامه­ریزی هماهنگ، توسعه مهارت کارکنان، ادغام فرایندها، رضایت ­مشتری، انعطاف­پذیری، کیفیت محصول، کاهش هزینه‌ها، حساسیت و پاسخگویی به بازار، نوآوری، ارائه محصولات جدید، سرعت تحویل، تغییرات تکنولوژی، آموزش و یادگیری و اعتماد که سپس از بین این معیارها با نظرسنجی از 20 نفر از خبرگان صنایع معدنی کشور به روش دلفی فازی 8 عامل اصلی کیفیت محصول، پاسخگویی به بازار، سرعت تحویل، انعطاف‌پذیری، کاهش هزینه­ها، نوآوری، مشتری­مداری، ارتباطات و فناوری اطلاعات استخراج، تائید و غربالگری شدند و سپس توسط روش دنپ (DANP) شاخص‌ها ارزیابی و اولویت‌بندی و عوامل شناسایی شده با استفاده از مدل‌سازی ساختاری تفسیری و تحلیل میک­مک در چهار سطح و دو دسته وابسته، مستقل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد مشتری‌مداری عنصر زیربنایی چابکی زنجیره تأمین است که بر کاهش هزینه‌ها و نوآوری تأثیر می‌گذارد. کاهش هزینه‌ها و نوآوری نیز بر انعطاف‌پذیری، کیفیت محصول و ارتباطات اثر می‌گذارند؛ و در ادامه عوامل انعطاف‌پذیری، کیفیت محصول و ارتباطات بر پاسخگویی و سرعت تحویل اثرگذار هستند، در نهایت نیز سرعت تحویل و پاسخگویی به بازار موجب چابکی زنجیره تأمین می‌شود.