گزارشی از اخلاق و مفاهیم اقتصادی در رسالۀ حقوق امام سجاد(ع)

نویسندگان

1 دکترای اقتصاد، استادیار دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، دانشگاه شمال، آمل، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کسب‌وکار، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه شمال. آمل، ایران.

3 دکترای مدیریت دولتی؛ دانشیار دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه شمال. آمل، ایران

4 دکترای بهسازی منابع انسانی؛ دانشیار دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، دانشگاه شمال. آمل، ایران

5 دکترای نانو فیزیک؛ دانشکده زیست‌فنّاوری، گروه نانوبیوتکنولوژی، دانشگاه تخصصی فنّاوری‌های نوین آمل

doi
10.22034/MIU.2025.28.5
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف بررسی رساله الحقوق امام سجاد(ع) از منظر ادبیات علم اقتصاد انجام شد. این رساله با بیش از ۵۰ وظیفه برای فرد نسبت به دیگران، درسنامه‌ای اخلاقی و بیان‌کنندۀ رفتار انسان در حوزۀ روابط فردی و اجتماعی است. حقوق مطرح‌شده در این رساله، در بر گیرندۀ بسیاری از روابط اجتماعی انسان است. روش: در این مقاله سعی شده است با تکیه بر قرآن کریم و نیز استفاده از چارچوبهای دانش اقتصاد، به استخراج مفاهیم اقتصادی از رساله‌الحقوق پرداخته شود. نتایج: نتایج پژوهش نشان می‌دهد مفاهیمی مانند همزمانی منفعت دین و دنیا، ممنوعیت مطلق مال حرام، صدقه: پس‌انداز- امانت نزد خداوند، تکلیف آسان بر مردم: عدم افراط، حق حاکم: وظیفه در مقابل مردم، حق مردم بر حکومت، حق شریک، حق مال و حق بستانکار، مفاهیمی‌اند که امام سجاد(ع) دیدگاههای اقتصادی خویش را ذیل آنها مطرح فرموده‌اند.