بررسی الگوهای تجاریسازی در دانشگاههای منتخب بینالمللی و پیشنهاد چارچوب تجاریسازی برای آموزش عالی ایران
نویسندگان
1 دکترای مهندسی عمران؛ دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه خوارزمی. تهران، ایران
2 کارشناس ارشد کارآفرینی، گروه مدیریت کسب و کار، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی. تهران، ایران
3 دکترای سیاستگذاری در بخش عمومی؛ استادیار گروه مدیریت کسب و کار، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی. تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آیندهپژوهی، دانشگاه عالی دفاع ملی. تهران، ایران
doi
10.22034/MIU.2025.28.53چکیده
هدف: تجاریسازی دانش یکی از ابزارهای درآمدزایی پایدار در دانشگاههاست. اما برای تجاریسازی علم و فنّاوری نیاز به الگوی مناسب تجاریسازی دانشگاههاست. هدف تحقیق حاضر بررسی الگوهای تجاریسازی دانشگاههای منتخب بینالمللی و ارائۀ مدل مناسب برای دانشگاههای ایران بود. روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و تحلیل محتواست. نمونۀ آماری، 20 دانشگاه از جامعۀ آماری دانشگاههای معتبر ایالاتمتحده، اروپا و آسیا بودند که دارای دفاتر تجاریسازی بوده و تجربۀ تجاریسازی دارند. گردآوری دادهها از طریق مطالعۀ اسناد و تارنمای این دانشگاهها انجام شد. در تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل محتوا، الگوهای انتقال فنّاوری و تجاریسازی در این دانشگاهها بررسی شد و با ترکیب آنها با در نظر گرفتن زیستبوم دانشگاههای ایران، یک الگوی تجاریسازی پیشنهاد شد. یافتهها: دانشگاههای موفق در زمینۀ تجاریسازی، رابطۀ بهتر و نزدیکتری با صنایع داشته و با مشکلات آنها آشنایی بیشتری دارند. همچنین عمدهترین راهبردهای تجاریسازی، شامل تأمین مالی، تحقیقات مشترک و سرمایهگذاری مشترک و دفاتر انتقال فنّاوریاند. با توجه به یافتهها، تمام دانشگاهها مدل ساختاری نسبتاً مشابهی در زمینۀ تجاریسازی در دفتر انتقال فنّاوری خود داشتند. نتیجهگیری: وجود دفتر مسئول عملیات تجاریسازی در دانشگاهها ضروری است. کارکنان این دفتر باید با پژوهشگران و روش کار مدیران صنایع آشنا باشند تا رابطۀ بین دانشگاه و صنعت به بهترین شکل برقرار شود. مالکیت اختراعی که توسط پژوهشگران، دانشجویان و کارکنان دانشگاه با استفاده از منابع دانشگاه انجام میشود، در اختیار دانشگاه خواهد بود. ارتباط با دانشگاههای معتبر بینالمللی و پژوهشهای مشترک نیز میتواند درآمد و اعتبار دانشگاه را افزایش دهد و باعث توسعۀ برند در سطح بینالمللی شود.
