فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات بارش فصلی و سالانه تابع عوامل طبیعی و اقلیمی متعددی است که یکی از مهم­ترین آن­ها نمایه­های دورپیوندی هستند. هدف مطالعه کنونی، ارزیابی و بررسی همبستگی نمایه­های دورپیوندی با بارش­های پاییزه حوضه­های آبریز 30 گانه ایران است. به این منظور، داده­های بارش فصل پاییز 717 ایستگاه سینوپتیک، اقلیم­شناسی و باران­سنجی در یک دوره اقلیمی 28 ساله (1988-2015) بدون خلأ آماری و همگن انتخاب و همبستگی آن­ها با هشت نمایه دورپیوندی SOI، MEI، NAO، AO، NCP، C-SST، M-SST و P-SST با هشت تاخیر زمانی به دست آمد، سپس معناداری آن­ها بررسی و در نهایت تحلیل شدند. نتایج نشانگر همبستگی مثبت معنادار نمایه­های MEI (1/29 تا 3/43 درصد ایستگاه­های حوضه­های غربی، جنوبی، شرقی و شمال شرقی) و نمایه NAO (4/29 درصد ایستگاه­های حوضه­های شمال غربی) بودند در حالی که دو نمایه SOI (در 3/23 تا 7/53 ایستگاه­های حوضه­های غربی، جنوبی، شرقی و شمال شرقی) و C-SST (3/23 ایستگاه­های حوضه­های جنوب شرقی) دارای همبستگی منفی و معنادار بودند. از نظر گام زمانی مشخص شد شاخص­های Oct-MEI (3/43 درصد ایستگاه­ها همبستگی مثبت) و Aug-SOI (7/53 درصد ایستگاه­ها همبستگی منفی) با بیشترین ایستگاه­های مورد مطالعه همبستگی معنادار داشتند. بررسی حوضه­ای مشخص کرد فراوانی همبستگی­های معنادار در حوضه­های آبریز مختلف بین 9/10 الی 36 درصد متغیر است. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که حدود 10 حوضه از حوضه­های مورد مطالعه با بیش از 30 درصد نمایه­های دورپیوندی همبستگی معنادار دارند که در هر حوضه آبریز متغیر است. بنابراین، نمایه­های دورپیوندی را با گام­های زمانی مختلف می­توان به عنوان متغیرهای پیش­بینی کننده بارش پاییزه در حوضه­های آبریز ایران مورد استفاده قرار داد.