تاثیر رهبری اسلامی بر عملکرد کارکنان سازمان‌های آموزشی از طریق ارزش سازمانی و فرهنگ سازمانی و انگیزه کار با رویکرد اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی مدیریت فرهنگی، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز فرهنگی هنری دریژنو. فرخشهر، ایران

2 دکترای مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی؛ مربی گروه مدیریت، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز فرهنگی هنری دریژنو. فرخشهر، ایران.

doi
10.22034/MIU.2025.28.77
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر رهبری اسلامی بر عملکرد اسلامی کارکنان از طریق ارزشهای سازمانی اسلامی کارکنان، فرهنگ سازمانی اسلامی و انگیزۀ کاری اسلامی در میان کارکنان سازمانهای آموزشی بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوۀ گردآوری اطلاعات، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش، کلیۀ کارکنان دانشگاههای استان چهارمحال‌وبختیاری به تعداد 2200 نفر بود که از طریق فرمول نمونه‌گیری کوکران، تعداد 600 نفر به عنوان نمونه با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامۀ رهبری اسلامی راتناساری(2021)، پرسشنامۀ ارزشهای سازمانی اسلامی یوسف(2000)، پرسشنامۀ فرهنگ سازمانی اسلامی حکیم(2012)، پرسشنامۀ انگیزش کاری اسلامی حکیم(2012) و پرسشنامۀ عملکرد اسلامی کارکنان حکیم(2012) بود. روایی پرسشنامه‌ها بر اساس، روایی محتوایی، صوری و سازه، بررسی و پس از اصطلاحات لازم، تأیید شد. از سوی دیگر، پایایی پرسشنامه‌ها با روش آلفای کرونباخ، به ترتیب: 945/0، 944/0، 933/0، 909 و 955/0 برآورد شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی مشتمل بر مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. یافته‌ها: رهبری اسلامی تأثیر مثبت و معناداری بر ارزشهای سازمانی اسلامی، فرهنگ سازمانی اسلامی، عملکرد اسلامی کارکنان و انگیزۀ کاری اسلامی دارد. ارزشهای سازمانی اسلامی و فرهنگ سازمانی اسلامی نیز تأثیر قابل توجهی بر عملکرد اسلامی کارکنان دارد. انگیزۀ کاری اسلامی پیش‌بینی‌کنندۀ مهمی برای عملکرد اسلامی کارکنان است. از سوی دیگر، ارزشهای سازمانی اسلامی و فرهنگ سازمانی اسلامی، میانجی رابطۀ بین رهبری اسلامی با عملکرد اسلامی کارکنان است و انگیزۀ کار اسلامی به عنوان متغیّر میانجی، به طور معناداری رابطۀ بین رهبری اسلامی و عملکرد اسلامی کارکنان را توسعه داد. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر، از سیاستگذاران و دست‌اندرکاران مدیریت منابع انسانی برای توسعۀ برنامه‌ها و راهبُردهایی حمایت کرد که عملکرد اسلامی کارکنان سازمانها را افزایش دادند. همچنین، بینشهایی را برای پژوهشگران و دانشگاهیان در توسعۀ رهبری اسلامی در سازمانهایشان فراهم کرد تا بر اساس ارزشها و کدهای اسلامی عمل کنند.