از کیپ تاون تا گاوخونی: تحلیل فضامحور زندگی و زمانه مایکل کی جی. ام. کوتسی و گاوخونی جعفر مدرس صادقی
نویسندگان
1
2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
doi
10.22124/naqd.2024.26644.2552چکیده
مقالۀ حاضر از منظری فضامحور به بررسی رمانهای زندگی و زمانۀ مایکل کی اثر جی.ام. کوتسی (1983) و گاوخونی (1362) اثر جعفر مدرس صادقی میپردازد. بدین منظور، مجموعهای از مفاهیم، از جمله «فضای سوم» ادوارد سوجا، «هتروتوپیا»ی میشل فوکو و «کرونوتوپ» میخائیل باختین جهت مطالعه به کار گرفته شدهاند. با تحلیل این رمانها بر مبنای مفاهیم مذکور درمییابیم که فارغ از تفاوتهای بنیادینی که از نظر ماهیت و شکل فضا در این دو اثر ظهور میکنند، فضای کلی در هر دو رمان تحت سلطۀ پدر یا نظام پدرسالارانه است. در زندگی و زمانۀ مایکل کی، مایکل سفری را در سرتاسر آفریقای جنوبی میآغازد تا از سلطۀ پدر رهایی یابد، حال آنکه در رمان گاوخونی، راوی بینام که موفق نشده بعد از منتقلشدن به تهران نیز خاطرۀ اصفهان را از یاد برد، شروع به نوشتن میکند تا از شر خوابهایی که درباره پدر میبیند خلاص شود. در پایان هر دو رمان، قهرمانها به مکانهای آغازین خود - به ترتیب: کیپ تاون و تهران - بازمیگردند، گرچه این شهرها آنگونه که در ابتدا بودهاند، باقی نمیمانند: مایکل حتی در کیپتاون هویت خود به عنوان یک باغبان را حفظ کرده و به آپارتمان قبلیاش بازمیگردد، و راوی گاوخونی، از طریق نوشتن به نوعی صلح با تصویر همیشهحاضر پدر و حضور زایندهرود در تهران دست مییابد.