طراحی مدل جامع شایستگی مدیران عالی دانشگاه اسلامی
نویسندگان
1 دکترای مدیریت آموزش عالی؛ استادیار گروه حکمرانی و ادارۀ امور عمومی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق. تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و مدیریت، گرایش بازرگانی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه السلام،
doi
10.22034/MIU.2025.28.137چکیده
هدف: دانشگاههای اسلامی نقش بیبدیلی در توسعۀ علمی- فرهنگی جوامع اسلامی ایفا میکنند. شایستگی مدیران این دانشگاهها، عاملی کلیدی در بهبود عملکرد علمی و تربیتی نظام آموزش عالی به شمار میرود. با توجه به خلأ پژوهشی در زمینۀ شناسایی جامع شاخصها و شایستگیهای مدیران دانشگاههای اسلامی، این پژوهش به دنبال ارائۀ مدلی جامع برای شناسایی شایستگیها و شاخصهای مدیران سطح عالی دانشگاه اسلامی بود. به واسطۀ اهمیت این موضوع در سطوح عالی حکمرانی علمی-فرهنگی کشور، در کنار سایر تحقیقاتی که در این پژوهش بررسی شدهاند، این مقاله برای پر کردن خلأ پژوهشهای پیشین، به طور خاص به بررسی اسناد بالادستی نظامهای آموزشی و حکمرانی کشور، به ویژه سند دانشگاه اسلامی پرداخته است. روش: این پژوهش بر اساس نوع هدف، توصیفی- اکتشافی و راهبرد تحقیق، ترکیبی(کیفی-کمّی) بود. در بخش کیفی، از تحلیل مضمون و در بخش کمّی، از روش رتبهبندی عوامل استفاده شد. برای استخراج شایستگیهای مدیران، بیش از 300 منبع پژوهشی، از جمله اسناد و مصوبات؛ منابع آموزش عالی، مدیریتی و اسلامی بررسی شد. پس از پایش اولیه، برای طبقهبندی شایستگیها، از مدل سهلایهای بُعد– مؤلفه– شاخص استفاده شد. در ادامه به منظور غربال و اولویتبندی شایستگیها از طریق توزیع پرسشنامه بین ۲۳ خبرۀ دارای دانش تخصصی یا تجربۀ مدیریت در حوزه آموزش عالی، اقدام شد. یافتهها و نتیجهگیری: مدل پژوهش در سه بُعد فردی، اجتماعی و سازمانی و در هشت مؤلفه با 12 شاخص اولویتدار شناسایی و ارائه شد. توصیه میشود در راستای افزایش بهرهوری در نظام آموزش عالی کشور، از الگوی نهایی برای شناسایی شایستگیها و شاخصهای مدیران دانشگاهی در انتخاب مدیران دانشگاهها استفاده شود.
