مدل مقابلۀ مردم‌پایه با ناآرامی‌ها ازطریق بهر‌ه‌گیری از تجارب چهل‌سالۀ ج.ا.ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری امنیت ملّی، دانشگاه عالی دفاع ملّی

doi
چکیده

چهل سال از عمر پربرکت جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد؛ دورانی که کشور، شاهد فراز و فرودهایی در عرصه‌های گوناگون بوده است. در این مدت، در کنار موفقیت‌ها و پیشرفت‌ها در عرصه‌های مختلف، ناآرامی‌هایی نیز به وقوع پیوست؛ ناآرامی‌هایی که نظام مقدس ج.ا.ایران را گرفتار چالش‌هایی نمود. ناآرامی‌های رخ‌داده در خلال چهار دهۀ اخیر،‌ اغلب به‌واسطۀ وجود برخی اشکالات کارکردی و طراحی‌های دشمن برای سوءاستفاده از نارسایی‌های موجود ایجاد شده است. ج.ا.ایران نیز با پرداخت هزینه‌های مادی و معنوی توانسته است ناآرامی‌های یادشده را مدیریت نماید، مدیریتی که برآیند تلاش سازمان‌ها و نهادهای نظامی، امنیتی، اطلاعاتی و حضور و حمایت مردم بوده است. واقعیت آن است که نقش مردم خواه به‌عنوان حامی و همراه و خواه به‌عنوان بازیگر اصلی، در مدیریت ناآرامی‌ها بسیار ویژه و تعیین‌کننده بوده است. بررسی ادبیات موضوع، بیانگر آن است که در چگونگی و فرایند نقش­آفرینی مردم در این عرصۀ خطیر، مدلی ارائه نشده است. با هدف ارائۀ مدل مقابلۀ مردم‌پایه با ناآرامی‌ها ازطریق بهره‌گیری از تجارب چهل‌ساله ج.ا.ایران، در این مقاله تلاش شده است تا به این پرسش اصلی پاسخ داده شود که «مدل مردم‌پایۀ مقابله با ناآرامی‌ها چگونه است؟». در این راستا، نویسنده با استفاده از روش کتابخانه‌ای، منابع معتبر فارسی و انگلیسی را مورد مطالعه قرار داده و سپس اطلاعات لازم را استخراج نموده است. به‌منظور اعتبارسنجی یافته­های نظری نیز پرسشنامه­ای محقق­ساخت تهیه و در اختیار 30 نفر از خبرگان آشنا با مدیریت ناآرامی‌‌ها به‌عنوان نمونۀ آماری قرار داده شد. یافته‌های مقاله نشان داد که عوامل مدل مردم‌پایۀ مقابله با ناآرامی، شامل اصول، دارایی‌های راهبردی، تسهیل­کنندگان و محرک است که اجزای هر یک از عوامل یادشده و روابط بین آنها نیز مشخص و تبیین شده است.