فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقاله­ی حاضر در چهارچوب نظریه­ی زبان‌شناسی شناختی به تحلیل وجه امری در ادبیات داستانی زبان فارسی می‌پردازد. هدف از پژوهش حاضر تحلیل وجه امری در سطح جمله و فراتر از آن است.‌ فرضیه­ی این پژوهش با تأکید بر تمایز موجود بین صورت و معنی وجه امری و توزیع آن در ساخت‌های زبانی متفاوت بنا شده است. بر اساس رویکرد زبان‌شناسی شناختی، زبان بخشی از نظام شناختی است و ساختار نحوی زبان را نمی‌توان مستقل از ملاحظات معنایی و کاربرد‌شناسی مطالعه نمود. ‌داده‌های پژوهش از هشت کتاب ادبیات داستانی معاصر از چهار نویسنده خانم و آقا که به روش تصادفی ساده انتخاب شده‌، گرفته شده است. تحلیل داده‌‌ها با استفاده از روش توصیفی و کیفی نشان دهنده­ی کاربرد وجه امری در صورت‌ها و سطوح متفاوت زبانی است. بر اساس تحلیل زبان‌شناسی شناختی، اگر توصیف و تبیین وجه امری صرفأ با توجه به صورت زبانی و در سطح جمله انجام شود نتیجه‌ی چالش برانگیزی را به­دست می‌دهد و طیف وسیعی از داده‌ها از دیدگاه صورت و معنا کنار گذاشته می‌شود، زیرا در برخی داده‌ها صرفأ اسم، صفت و قید مفهوم وجه امری را به ذهن تداعی می‌کنند. بنابراین، با رویکرد شناختی و در نظر گرفتن همه سطوح زبانی سعی شده شناخت دقیق‌تری از وجه امری ارائه شود. بدین ترتیب چالش‌ها و ابهام موجود در آموزش زبان فارسی در تعیین نوع وجه در سطح فراتر از جمله کم‌ رنگ‌تر خواهد شد.