اثربخشی آموزش تحلیل رفتار کاربردی بر اضطراب و پرخاشگری کودکان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان‌شناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه سنجش اندازه گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

4 استاد گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
10.22038/mjms.2023.22375
چکیده

مقدمهمشکلات روان‌شناختی و رفتاری کودکان همانند اضطراب و پرخاشگری سبب شکل‌دهی دیگر آسیب‌های روان‌شناختی، هیجانی و ارتباطی برای کودکان می‌شود. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش تحلیل رفتار کاربردی بر اضطراب و پرخاشگری کودکان انجام گرفت.روش کارپژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کودکان دختر 7-10 ساله حاضر در مراکز بهزیستی طاها، مهر ایرانیان و نرگس شهر تهران در سال 1399 بود. در این پژوهش تعداد 30 کودک با روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه گمارده شدند (هر گروه 15 کودک). گروه آزمایش آموزش تحلیل رفتار کاربردی را طی دو و نیم ماه در 10 جلسه 75 دقیقه‌ای دریافت نمودند. پرسشنامه‌ مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه سیاهه رفتاری کودکان و نوجوانان (CABI) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه کواریانس با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.نتایجنتایج نشان داد که آموزش تحلیل رفتار کاربردی بر اضطراب (0001>P؛ 55/0=Eta؛ 68/31=F) و پرخاشگری (0001>P؛ 68/0=Eta؛ 86/55=F) کودکان تأثیر معنادار داشته و توانسته منجر به کاهش اضطراب و پرخاشگری کودکان شود.نتیجه گیریبر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان چنین نتیجه گرفت که آموزش تحلیل رفتار کاربردی با بهره‌گیری از فنونی همانند تحلیل مشکلات رفتاری رفتاری و ادراکی، برنامه‌ریزی، مهارت‌های آموزشی، مهارت‌های اجتماعی و مهارت‌های انطباقی می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش اضطراب و پرخاشگری کودکان مورد استفاده قرار گیرد.