بررسی اثر عمق نسبی بر مشخصات جریان در کانال مرکب پیچانرودی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد- ایران

3 گروه مهندسی آب- دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد- ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.300152.668569
چکیده

ﯾﮑﯽ از ﺟﻨﺒﻪﻫﺎی ﻣﻬﻢ در توصیف رﻓﺘﺎر رودﺧﺎﻧﻪ، مارپیچی بودن آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺧﻢﻫﺎی ﻣﺘﻮاﻟﯽ در رودﺧﺎﻧﻪﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﯾﮏ ﻣﻮﻟﻔﻪ اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﯾﺮ از ﻓﺮاﯾﻨﺪی اﺳﺖ ﮐﻪ رودﺧﺎﻧﻪ ﻃﯽ آن دچار دگرگونی ﻣﯽشود. آﮔﺎﻫﯽ از ﻫﯿﺪروﻟﯿﮏ ﺟﺮﯾﺎن در اندرکنش کانال اصلی و سیلاب‌دشت‌ به­خصوص در زمان سیلاب ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ خاک بستر و ﻧﯿﺰ ﺳﺎزهﻫﺎ و تاسیسات موجود ﻻزم و ﺿﺮوری اﺳﺖ. این تحقیق، برای شناخت بهتر هیدرودینامیک جریان متوسط و آشفته در کانال­های مرکب مارپیچ انجام شد. با توجه به شرایط طبیعی اکثر رودخانه­ها، به­دلیل متغیر بودن دبی و نسبت­های عمقی متفاوت (عمق جریان در سیلاب­دشت به عمق جریان در کانال اصلی)، در این پژوهش فلوم آزمایشگاهی مستطیلی پیچانرودی با سینوسیتی ثابت 3/1 برای نسبت­های عمقی متفاوت 35/0 و 55/0 بررسی شد. نتایج نشان داد که اندازه اجزاء مختلف سرعت در هر سه راستای مختصات در عمق نسبی 35/0 بیش­تر از 55/0 است که نشان از قدرت بیشتر گرداب­ها و شدت اندرکنش بین کانال اصلی و سیلاب­دشت در عمق نسبی کم­تر را داشت. همچنین با بررسی جریان­های ثانویه، وجود گرداب­های چرخشی ساعتگرد و پادساعتگرد در کانال اصلی و سیلابدشت­ها و موقیعت ایجاد این جریانات تعیین شد.