تأثیر کمآبیاری بر عملکرد و کارایی مصرف آب چند محصول عمده در جیرفت
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی/مهندسی آب، آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 عضو هیئت علمی/ گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 عضو هیئت علمی، گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4 دانشجو/گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران
5 رئیس دانشگاه/ گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
doi
10.22059/ijswr.2020.284116.668336چکیده
بهمنظور بررسی عملکرد و کارایی مصرف آب در گندم (چمران2)، کلزا (هایولا50)، سیبزمینی (سانته) و ذرت (704) تحت سطوح مختلف آبیاری، پژوهشی طی دو سال زراعی 96 و 97 بهصورت آزمایشهای بلوک کامل تصادفی در چهار تکرار در مرکز تحقیقات و کشاورزی جیرفت انجام شد. میزان آبیاری در سه سطح 50، 75، 100 درصد نیاز آبی گیاهان بود. صفات عملکرد، وزن بیوماس، شاخص برداشت و کارایی مصرف آب برای گیاهان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر سطوح آبیاری در هر دو سال زراعی بر عملکرد دانه، وزن بیوماس و کارایی مصرف آب گیاهان مختلف در سطح 1 درصد و شاخص برداشت در سطح 5 درصد معنیدار است. با افزایش آب آبیاری، صفات عملکرد و وزن بیوماس در همه گیاهان بهطور معنیداری افزایش یافت. تحت دو سطح آبیاری 100 و 50 درصد نیاز آبی گیاه، بهترتیب سیبزمینی و کلزا، بیشترین (65/0 تا 74/0) و کمترین (2/0 تا 25/0) شاخص برداشت را داشتند. از طرف دیگر، گیاهان سیبزمینی و کلزا بهترتیب بیشترین (68/10 تا 76/22 کیلوگرم بر متر مکعب) و کمترین (29/1 تا 84/1 کیلوگرم بر متر مکعب) کارایی مصرف آب را داشتند. با توجه به نتایج این پژوهش، میتوان آبیاری گیاهان با 75 درصد نیاز آبی را با توجه به کاهش کمتر عملکرد و کارایی بیشتر مصرف آب در منطقه جیرفت توصیه کرد. بهطور کلی، بر اساس نتایج این پژوهش، بیشترین کارایی مصرف آب بهترتیب در گیاهان سیبزمینی، گندم، ذرت و کلزا مشاهده شد. اما در شرایط آب و هوایی جیرفت، الگوی کشت متناوب سیبزمینی با ذرت با توجه به کارایی مصرف آب بیشتر، توصیه میشود.