الگوی مطلوب مسئله‌یابی در فرایند سیاست‌گذاری شورای عالی امنیت ملی ج.ا.ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

2 استادیار روابط بین‌الملل دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی (نویسنده مسئول)

doi
چکیده

سیاست‌گذاری حاصل تعامل پیچیدۀ بین افراد، نهادها، ایده‌ها و منافع است. سیاست‌گذاری در شورای عالی امنیت ملّی ج.ا.ایران بر مبنای موضوعاتی است که برای بخش یا بخش‌هایی از جامعه مشکل امنیتی ایجاد می‌کند. ازاین‌رو، شناخت صحیح مسئله، نقش اساسی در شروع فرایند سیاست‌گذاری دارد، چراکه هر گام نادرست، زنجیره­ای از اشتباهات بعدی را به­دنبال می­آورد که خود نیازمند سیاست­گذاری جدید برای بازگرداندن وضعیت به حالت اولیه است. این پژوهش با هدف ارائۀ الگوی مطلوب مسئله‌یابی در فرایند سیاست‌گذاری انجام شد. پژوهشگران در پی پاسخ به این سؤال که «الگوی مطلوب مسئله­یابی در فرایند سیاست­گذاری شورای عالی امنیت ملّیچیست؟»، با بهره­گیری از جامعۀ خبرگی به تعداد 18 نفر و انجام مصاحبه هدفمند کیفی، به استخراج نکات کلیدی و متغیرهای مهم مسئله‌یابی در فرایند سیاست‌گذاری شورا مبادرت نموده و سپس با دسته‌بندی و برقراری روابط بین متغیرها با استفاده از روش تحلیل محتوا و همبستگی، فرایند اصلی سیاست‌گذاری در مرحلۀ «شناخت مسئله» را احصا و ارائه نموده­اند. نتایج پژوهش نشان می­دهد که الگوی مطلوب مسئله‌یابی شامل پنج مؤلفۀ احساس وجود مسئله، کالبد‌شکافی مسئله، محک مسئله با تراز مسائل ملّی، پردازش مدیریتی مسئلۀ امنیت ملّی و آماده‌سازی مسئله برای ورود به دستور کار سیاست‌گذاری است.