بررسی تأثیر کامپوزیت‌های کیتوسان بر غلظت کادمیوم و برخی از عناصر غذایی گیاه کاهو

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.295558.668468
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی کارایی کامپوزیت­های مختلف کیتوسان درکاهش تحرک کادمیوم در خاک و همچنین بررسی تأثیر آن­ها بر گیاه کاهو انجام گرفت. برای این منظور یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، به­صورت گلدانی و در شرایط گلخانه به اجرا در آمد. فاکتورهای مورد بررسی عبارت بودند از سطوح کادمیوم خاک (صفر، 8، 25 و 75 میلی­گرم بر کیلوگرم) و نوع جاذب (کیتوسان، بیوچار، زئولیت و نانو مگنتیت خالص و کامپوزیت­های کیتوسان-بیوچار، کیتوسان-زئولیت، کیتوسان-مگنتیت و تیمار بدون جاذب) که هر یک از جاذب­ها در سطح نیم ­درصد وزنی به­کار رفتند. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت کادمیوم کل خاک، میانگین ارتفاع بوته، وزن خشک بخش هوایی و ریشه و غلظت عناصر فسفر، پتاسیم، آهن و روی بخش هوایی گیاه کاهو کاهش و غلظت کادمیوم آن افزایش یافت. همچنین نتایج نشان داد که افزودن جاذب­ها به خاک با جذب بخشی از کادمیوم محلول خاک باعث کاهش اثرات سمّی کادمیوم شدند به­طوری که با کاربرد 5/0 درصد وزنی از کامپوزیت کیتوسان-مگنتیت به­عنوان کاراترین جاذب غلظت کادمیوم بخش هوایی 22/24 میلی­گرم بر کیلوگرم نسبت به شاهد کاهش و به­دنبال آن میانگین ارتفاع بوته و وزن خشک بخش هوایی 57/29 و 60/43 درصد و غلظت فسفر، پتاسیم، آهن و روی بخش هوایی به­ترتیب 22/72، 78/98، 77/267 و 10/128 درصد نسبت به شاهد افزایش یافت.