ارزیابی روشهای یادگیری نظارتی هوشمند و سطح پاسخ برای بهینهسازی عوامل مؤثر بر فرسایش خاک (مطالعهی موردی حوزه آبخیز امامزاده عبدالله باغملک)
نویسندگان
1 مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز
2 دانشگاه شهید چمران اهواز
3 استادیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران
doi
10.22059/ijswr.2020.296715.668485چکیده
ارزیابی عوامل مؤثر بر کنترل فرسایش خاک در قالب شیوههای مدیریتی از اهمیت شایانی برخوردار است. در این پژوهش تأثیرات شیوههای مدیریتی غیر سازهای شامل قرق و اصلاح پوشش گیاهی توسط مدل WEPP در حوزه آبخیز امامزاده عبدالله باغملک واقع در شمال شرقی استان خوزستان، شبیهسازی شد. بهینهسازی متغیرهای فیزیکی و هیدرولیکی مؤثر بر فرسایش شامل بافت خاک و اجزاء معادله ونگنوختن توسط روشهای سطح پاسخ (RSM)، جنگل تصادفی (RF)، ماشین بردار پشتیبان (SVM) و شبکهی عصبی مصنوعی (ANN) صورت پذیرفت. همچنین مقدار فرسایش خاک قبل از اعمال شیوههای مدیریتی بهعنوان پاسخ اول (R1) و مقدار فرسایش خاک پس از اعمال شیوههای مدیریتی تحت عنوان پاسخ دوم (R2) تعریف شد. نتایج بهینهسازی توسط نرمافزار Orange شامل روشهای جنگل تصادفی، ماشین بردار پشتیبان و شبکه عصبی مصنوعی نشان داد که روش جنگل تصادفی با MSE، RMSE و R2 به ترتیب برابر 991/0، 995/0 و 963/0 برای پاسخ اول و برای پاسخ دوم به ترتیب برابر 095/0، 307/0 و 974/0، بهعنوان مناسبترین روش است. همچنین بهینهسازی به روش سطح پاسخ با نتایج آماری MSE، RMSE و R2 برای پاسخ اول به ترتیب 7/28، 37/5 و 999/0 و برای پاسخ دوم به ترتیب برابر 16/4، 03/2 و 998/0، مناسبترین روش محسوب میشود. در مجموع استفاده از روشهای بهینهسازی، ابزاری مناسب برای ارزیابی شیوههای مدیریتی و در نهایت انتخاب بهترین آنها در مناطق بحرانی میباشد. متناسب بودن شیوههای مدیریتی بر پایهی شرایط بهینه، منجر به کاهش هدررفت منابع آب و خاک میشود.