فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی با توجه به کاهش بودجه‌های دولتی، فشارهای اقتصادی، شدت رقابت و کاهش تقاضا برای تحصیلات تکمیلی و بحرانهای مالی بین‌المللی به سمت متنوع کردن منابع درآمدی خود حرکت کرده‌اند. به همین سبب، تحقیق حاضر به دنبال شناسایی پیشرانها و سناریوهای آیندۀ منابع درآمدی دانشگاهها در ایران بود. روش: پژوهش حاضر از نظر جهت‌گیری، کاربردی بوده و مبانی فلسفی آن، پراگماتیستم بود. به علت استفاده از فنون کیفی و کمّی، روش‌شناسی پژوهش دارای ماهیت آمیخته بود. در این پژوهش برای تحلیل داده‌ها از سه روش دلفی فازی، مارکوس و ابزار تعاریف ریشه‌ای استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش، پرسشنامه و مصاحبه بود. جامعۀ نظری پژوهش، مدیران و مشاوران درآمدزایی دانشگاههای دولتی ایران بود و نمونه‌گیری به صورت قضاوتی بر اساس تخصص خبرگان انجام شد. حجم نمونه در این پژوهش برابر با 10 نفر بود که برای فنون خبره‌محور و قضاوتی، عدد مطلوبی است. یافته‌ها: ابتدا از طریق مرور پیشینه و مصاحبه با خبرگان، 25 پیشران استخراج شد. در ادامه، پیشرانها با توزیع پرسشنامۀ خبره‌سنجی و روش دلفی فازی غربال شدند. 9 پیشران با داشتن عدد دیفازی بالاتر از 7/0 برای اولویت‌بندی نهایی انتخاب شدند. پیشرانهای غربال شده با به کارگیری روش مارکوس و در نظر گرفتن سه شاخص تخصص خبرگان، اهمیت و قطعیت، ارزیابی شدند. دو پیشران تحریمها و محدودیتهای خارجی و ماهیت ارتباط دانشگاهها با صنایع و کسب‌و‌کارها در جامعه دارای بیشترین عدم قطعیت و اهمیت بودند و برای سناریونگاری انتخاب شدند. بر اساس این دو پیشران، چهار سناریو با عناوین دانشگاه پویا، دانشگاه وابسته، دانشگاه تاب‌آور و دانشگاه منزوی توسعه یافت. دانشگاه پویا بیانگر مطلوب‌ترین وضعیت و دانشگاه منزوی نشانگر بدترین وضعیت بود. نتیجه‌گیری: در پایان، پیشنهادهای پژوهش بر اساس رویکردهای دیالکتیک منفی و شوپنهاوری با در نظر گرفتن بدترین سناریو؛ یعنی سناریوی دانشگاه منزوی و دو پیشران نهایی ارائه شدند.