خوانش استعاری- شناختی اشعار «کابوس‌های روسی» اثر پناهی بر اساس انگارۀ نظریۀ آمیختگی مفهومی

نویسندگان

1 استادیار زبان شناسیدانشگاه کردستان

2 مدرس دانشگاه غیر انتفاعی گنجنامه، همدان، ایران

doi
10.22075/jlrs.2018.12119.1066
چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی استعاره‌های مفهومی-شناختی اشعارِ کابوس‌های روسی، دفتر چهارم، از مجموعه‌ هفت دفتری چشمِ چپ سگ،  اثر پناهی (1389) بر اساس انگاره‌ نظریه آمیختگی مفهومی (انگاره نام)فوکونیه و ترنر (1994،‌1998،‌2002) است که برای توصیفاینانگاره،ازاصطلاح فضای ذهنی یا مفهومی استفاده کرده‌اند. آن‌ها موضوع استعاره‌ مفهومی راموردی خاصازیکعرصه عام‌تر ووسیع‌تر  دانسته‌اند. اینردهوسیع‌تر،تحلیلِسازوکارِدستگاهذهنهنگاممواجههبادامنه‌هایمفهومیاست.نگارندگان این پژوهش با استفاده از انگارۀ نام به بررسی ترکیبات و استعاره‌های موجود در کتاب اشعار کابوس‌های روسی اثر پناهی پرداخته‌اند. ماهیت روش انجام این پژوهش کیفی بوده، داده‌ها با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته‌اند. داده‌های موردبررسی از اشعار 21 قطعه‌ای او با عنوان «کابوس‌های روسی» از مجموعه‌ چشمِ چپ سگ انتخاب شده است. همچنین ابزار به‌کار گرفته‌شده، ابزار معنی‌شناسی شناختی و به‌طور ویژه انگارۀ نام است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد استعاره‌ها و ترکیبات به‌کاررفته در این مجموعه‌ اشعار با استفاده از روش ادغام،ترکیب و تکمیل، فضاهای جدیدی را به وجود آورده است؛ یعنی علاوه بر دو حوزه‌ مبدأ و مقصد، فضای جدید دیگری ساخته شده است، به گونه‌ای که پناهی در اشعارِ خود از انگارۀ استعارۀ مفهومی فراتر رفته و از انگارۀ نام بهره گرفته است که با استفاده از آن استعاره‌هایی بدیع و احساساتی به دست آمده است. همچنین یافته‌های پژوهش، تأییدی بر این ادعاست که استعاره‌های به‌کاررفته در این اشعار از نوع شبکۀ دو ساحتی هستند.