سبک دانشگاهداری در بیان و سیرۀ آیتالله مهدوی کنی؛ به سوی یک دستور کار پژوهشی
نویسندگان
1 . دانشجوی دکتری معارف اسلامی و مدیریت دولتی و پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق
2 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت دولتی و پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق.
doi
10.22034/miu.2022.1226چکیده
هدف: تحول جامعه در گرو تحول بینشها و گرایشها و به عبارتی؛ در گرو تحول دانشگاه است. سیرۀ برخی دغدغهمندان اصلاح اجتماعی همچون آیتالله مهدوی مبنی بر ساخت دانشگاه و تحول کلیشههای قبلی نیز بر این ادعا صحّه میگذارد. بنیانگذاری دانشگاه امام صادق توسط آیتالله مهدوی، نشانگر این است که تحول علوم انسانی و به تبع از آن تحول اجتماعی را نمیتوان صرفاً به یک مباحثۀ نظری و معرفتی تقلیل داد؛ بلکه باید برای رهگیری عملیاتی آن، به ساخت عوامل غیر معرفتی از جمله دانشگاه و سبک حکمرانی آن، برای راهبری این تحول قدم نهاد. به اذعان بسیاری از صاحبنظران داخلی و خارجی، یکی از عناصر کلیدی در بنیانگذاری و ابقای دانشگاه، سبک راهبری و حکمرانی و به عبارت سادهتر؛ نحوۀ چینش و تنظیم اقتدارهای موجود در آن است. با وجود آنچه در دنیا جریان دارد، توجه به این مقوله در ادبیات ایرانی-اسلامی کمتر دیده میشود؛ در حالی که با استنطاق از الگوهای شکلگرفته در دامان انقلاب اسلامی، میتوان سهم یاریهای خوبی برای این موضوع داشت. لذا پژوهش حاضر، با هدف مطالعۀ نحوۀ ساخت و راهبری آیتالله مهدوی در دانشگاه امام صادق انجام شد. روش: در این پژوهش سعی شده است پس از مرور گسترده و تحلیلی زمینه و زمانۀ دانشگاه مدرن و سیر تطوّر الگوهای راهبری آن، یک چارچوب مفهومی ارائه شود. با توجه به این چارچوب، دادههایی از آثار باقیماندۀ آیتالله مهدوی گردآوری و با روش تحلیل مضمون، تحلیل شدند و بر اساس آنها، ایده و اصول دانشگاهداری ایشان استخراج شدند. یافتهها: اصول دانشگاهداری آیتالله مهدوی عبارتند از: سبکی مبتنی بر انسانسازی، به کارگیری سنن حوزۀ علمیه در دانشگاه با تأکید بر معارف اسلامی، استقلال تعاملگرایانه در نسبت با وزارت علوم و استقلال مالی. نتیجهگیری: در نهایت میتوان گفت که این پژوهش، سنگ بنایی را برای یک بستر پژوهشی یا دستور کار پژوهشی جدید در باب سبک راهبری دانشگاهی آیتالله مهدوی ارائه کرده است.