تحلیل عدم قطعیت برآوردهای ماهوارهای و مبتنی بر پایگاه دادههای اقلیمی تبخیر- تعرق واقعی (مطالعه موردی: حوضه کرخه)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی آبیاری و آبادانی،دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی-دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی،دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشیار گروه فیزیک فضا-موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/ijswr.2020.293401.668413چکیده
تبخیر- تعرق مولفهای مهم در بیلان آبی و یک عنصر کلیدی در مدیریت منابع آب به خصوص در مناطق خشک و نیمهخشک مانند ایران است. هدف از این پژوهش، بررسی عدم قطعیت برآوردهای تبخیر- تعرق واقعی (ETa) حاصل از یک مدل مبتنی بر سنجش از دور و دو پایگاه دادههای اقلیمی است. برای این منظور مقادیر ETa حاصل از مدل پریستلی- تیلور(PT- JPL) و دو پایگاه داده GLEAM و ERA-Interim برای حوضه کرخه در دوره زمانی 2017-2013 تهیه شد. جهت تحلیل عدم قطعیت برای هر یاخته مکانی (با تفکیک 25/0× 25/0) در حوضه از روش کلاه سهگوشه(TCH) استفاده شد. نتایج تحلیل عدم قطعیت نشان داد که دادههای ETERA-Interim، ETGLEAMو ETPT- JPL به ترتیب در 38، 13 و 49 درصد یاختهها دارای عدم قطعیت کمتری هستند. بیشترین درصد یاختهها با کمترین عدم قطعیت در زیر حوضههای سیمره، کرخه جنوبی و گاماسیاب مربوط به مدل ETPT-JPL به ترتیب 4/54، 3/72 و 50 و در زیر حوضههای قرهسو و کشگان متعلق به پایگاه داده ETERA-Interim به ترتیب 5/55 و 4/53 درصد بود. بررسی تغییرات ارتفاعی ETa حوضه کرخه نشان داد که بر مبنای کمترین عدم قطعیت، نتایج دو پایگاه داده و مدل PT- JPL در ارتفاع 1400 تا 1800 متر از سطح دریا عملکرد بهتری دارند. دادههای ETPT-JPL در اقلیم خشک گرم و دادههای ETERA-Interimدر اقلیم نیمه مرطوب معتدل و دادههای ETGLEAM در اقلیم بسیار مرطوب سرد، منتخب میباشند.بر اساس الگوی کاربری اراضی و عدم قطعیت برآوردهای تبخیر- تعرق، در یاختههایی با کاربری کشاورزی- باغ و جنگل دادههای ETGLEAM از عدم قطعیت کمتری برخوردار میباشند. در یاختههای با کاربری مراتع، دادههای مدل ETPT- JPL و پایگاه ETERA-Interim و در یاختههای با کاربری دیمزار، دادههای ETERA-Interim برگزیده شدند. امکان سنجی کاربست دادههای مورد استفاده، نیازمند بررسیهای بیشتر در سایر اقلیمها است.