بررسی وضعیت تنش آبی درختان زیتون با استفاده از شاخص تنش آبی گیاه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری/ دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 دانشیار گروه ابیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.290735.668350
چکیده

هدف از این مطالعه ارزیابی قابلیت شاخص‏ تنش آبی گیاه (Crop Water Stress Index, CWSI) حاصل از اندازه‏گیری دمای پوشش گیاهی درختان زیتون با استفاده از دماسنج مادون قرمز، در بررسی وضعیت تنش آبی و برنامه‏ریزی آبیاری درخت زیتون بود. برای این منظور رابطه همبستگی میان شاخص تنش آبی گیاه و شاخص‏های محتوای نسبی آب برگ (Relative Water Content, RWC) و رطوبت خاک (Soil Water Content, SWC) تعیین شد. تیمارهای آزمایشی شامل دو رقم زیتون (کرونیکی و T2) و چهار رژیم آبیاری (آبیاری برای تأمین 100، 85، 70 و 55 درصد از نیاز آبی گیاه) بود. نتایج نشان داد که رابطه‏ی خط مبنای بدون تنش در طول دوره‏ی پژوهش و همچنین در طول روز متغیر بود. تغییرات روزانه خط مبنای بدون تنش درختان زیتون عمدتاً به‏دلیل تغییر در عرض از مبدأ خط مبنای بدون تنش بود که بوسیله‏ی تغییرات زاویه‏ی رأس خورشید قابل توصیف است. پس از بررسی ارتباط میان کمبود فشار بخار آب در اتمسفر (Vapor Pressure Deficit, VPD) و اختلاف دمای پوشش گیاهی و دمای هوا ()، رابطه‏ی  برای خط مبنای بدون تنش درختان زیتون در ساعت 12:30 بعد از ظهر تعیین شد. اثر رژیم آبیاری بر شاخص تنش آبی گیاه درختان زیتون کرونیکی و T2 در هیچ یک از اندازه‏گیری‏های انجام شده در طول دوره پژوهش، معنی‏دار نبود؛ بااین‏حال، شاخص تنش آبی گیاه با شاخص‏های محتوای نسبی آب برگ (کرونیکی:**67/0r2= و : **88/0r2=) و درصد جرمی رطوبت خاک (کرونیکی:**74/0r2= و : **78/0r2=) همبستگی معنی‏دار داشت. بنابراین، شاخص تنش آبی گیاه، شاخص مناسبی از وضعیت تنش آبی درختان زیتون کرونیکی و T2 است.