نقش موضوع در کاربرد استعارۀ مفهومی

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی دانشگاه سمنان

2 کارشناس ارشد زبانشناسی- دانشگاه سمنان

doi
10.22075/jlrs.2018.12919.1105
چکیده

استعاره که به الگوبرداری میان‌حوزه‌ای یا به‌هر نوع فهم و بیان یک حوزۀ انتزاعی در قالب یک حوزۀ ملموس‌تر اطلاق می‌شود، یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح در حوزۀ شناختی است و از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. پژوهشگران بسیاری بر این موضوع که استعاره، جزئی جدایی‌ناپذیر و عجین‌شده با زبان ماست صحه نهاده‌اند. اما در بررسی‌های ابتدایی صورت‌گرفته پیش از انجام پژوهش به نظر می‌رسید، بسامد و نیز شیوۀ کاربرد استعاره‌های مفهومی در حوزه‌های مختلف، با هم تفاوت داشته باشد.این موضوع نگارندگان این مقاله را بر آن داشت تا در یک بررسی مقابله‌ای و با تکیه بر داده‌های دو حوزۀ آشپزی و ورزشی به بررسی این مسأله بپردازند.بدین ترتیب دو شماره از مجلۀ «هنر آشپزی» و دو شماره از مجلۀ «دنیای ورزش» به‌طور تصادفی انتخاب و کلیۀ جملات حاوی استعاره‌های مفهومی از خلال مطالب این چهار مجله استخراج شد. نتایج و یافته‌ها از تعدد و تنوع چشمگیر استعاره‌ها در حوزۀ ورزشی و نیز بسامد و تنوع اندک آن‌ در حوزۀ آشپزی حکایت داشت. همچنین بر اساس شواهد به‌دست آمده، حوزۀ مبارزه، بیشترین میزان فراوانی و حوزۀ کتابت کمترین میزان فراوانی را در مجلات ورزشی به خود اختصاص داده‌اند. کاربرد فراوان استعارۀ حوزۀ مبارزه در مجلات ورزشی را شاید بتوان به روح رقابت در فعالیت‌های ورزشی مربوط دانست. در مجلات آشپزی نیز بیشترین میزان فراوانی به حوزۀ شکل و کمترین میزان فراوانی به حوزۀ اندازه و جهت تعلق داشت. کاربرد فراوان استعارۀ حوزۀ شکل در مجلۀ آشپزی نیز از اهمیت شکل و فرم ظاهری حکایت دارد.