بازآفرینی رهبری معنوی: الگویی مبتنی بر تعالیم اسلامی بر اساس کتاب شریف میزان‌الحکمه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دکترای مدیریت، گرایش رفتار سازمانی. دانشیار گروه مدیریت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. قم، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت فنّاوری اطلاعات، گرایش مدیریت خدمات و توسعۀ فنّاوری. دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی. تهران، ایران.

doi
10.22034/miu.2021.1239
چکیده

هدف: رهبری معنوی با ایجاد احساس عضویت و معنا در کار و بینش و بصیرت ایجاد شده ناشی از آن، از مهم‌ترین عوامل ارتقای بهره‌وری و سلامتی روانی کارکنان در دنیای پر تلاطم و ناپایدار کنونی محسوب می‌شود. هدف این مقاله، استخراج الگویی از رهبری معنوی بر پایۀ آموزه‌های اسلامی بود. روش: روش این پژوهش، کیفی و با رویکرد استقرایی است. به منظور استخراج مطالب از منابع اسلامی- که در این پژوهش به طور خاص کتاب میزان‌الحکمه استفاده شده است- تکنیک تحلیل مضمون به کار رفته است. یافته‌ها: نتایج پژوهش در مرحلۀ کیفی نشان داد که الگوی رهبری معنوی اسلامی مشتمل بر سه سطح فردی، گروهی و سازمانی بوده که مؤلفه‌های شخصیتی و اعتقادی در بعد فردی، مؤلفه‌های منشی و اعتقادی در بعد گروهی و مؤلفه‌های بینشی و کنشی در بعد سازمانی اجزای تشکیل‌دهندۀ آن است. نتیجه‌گیری: الگوی نهایی این پژوهش می‌تواند مبنای مناسبی برای شناخت رهبران از جایگاه خود و همچنین سنجش و ارائۀ راهکارهای بهبود نقش مدیران سازمانی به عنوان رهبران معنوی در سازمان خویش باشد و بر اساس مؤلفه‌های تعریف شده در این الگو، آموزشهای متناسب برای ایفای هرچه بهتر آنها ارائه شود.