بررسی زغال زیستی اصلاح شده، نانورس و پلیوینیل استات بر تثبیت خاک و کنترل فرسایش بادی خاک شنی و شنیلومی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران
2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2020.284793.668249چکیده
فرسایش بادی یکی از مهمترین مسائل زیستمحیطی جهان محسوب میشود. این پدیده میتواند اثرات مخربی بر کیفیت آب، هوا و سلامت انسان داشته باشد.در سالهای اخیر استفاده از خاکپوش در کنترل فرسایش بادی و تثبیت خاک مورد توجه قرار گرفته است. هدف از انجام این پژوهش استفاده از نانورس مونتموریلونایت، پلیمر پلیوینیلاستات و زغال زیستی کاه گندم به منظور دستیابی به یک خاکپوش طبیعی برای کنترل فرسایش بادی در خاکهای شنی و شنیلومی بصورت آزمایشگاهی با آزمایشهای تونل باد بود. به این منظور آزمایش فاکتوریل بهصورت طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتورها شامل (1) نوع خاکپوش (نانورس مونتموریلونایت، پلیمر پلیوینیلاستات و زغال زیستی کاه گندم)، (2) غلظت خاکپوش (نانو رس: 0، 16 و 32 ، پلیمر پلیوینیلاستات: 0، 8 و 16 و زغال زیستی: 0، 65 و 200 گرم بر متر مربع) و (3) زمان (21، 42 و 63 روز) بودند. دو نمونه خاک (شنی و شنیلومی) از کانون گرد و غبار جنوب شرق اهواز (کانون شماره 4) نمونهبرداری شد. سینیهای آزمایش (با ابعاد 50، 300 و 500 میلیمتر) تا لبه با خاک پر شدند. سپس، سوسپانسیون نانورس و پلیوینیلاستات بهصورت یکنواخت روی خاک اسپری شد. بیوچار نیز بهصورت یکنواخت با خاکها مخلوط شد. پس از گذشت مدت زمان مورد نظر سینیها در تونل با سرعت باد 20 متر بر ثانیه به مدت 5 دقیقه قرار داده شدند و سپس برخی ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی خاک (پایداری خاکدانهها، مقاومت نفوذی و مقاومت برشی) و تغییرات آنها نسبت به زمان اندازهگیری شد. مقدار هدررفت خاک در زمان اول در خاک شنی در تیمار نانورس، پلیمر و زغال زیستی نسبت به شاهد بهترتیب 98، 97 و 43 درصد و در خاک شنیلومی 97، 95 و 58 درصد کاهش یافت. بیشترین میانگین وزنی قطر خاکدانه، مقاومت نفوذی و برشی خاک در تیمار نانورس بهدست آمد. بهطور کلی نتایج نشان داد که کاربرد خاکپوشهای نانورس، پلیمر و زغال زیستی بهترتیب سبب کاهش معنیدار فرسایش بادی در زمانهای مختلف در مقایسه با خاک شاهد شد.