بازنمایی جنسیت در کتابهای آموزش زبان فارسی به غیرفارسیزبانان: مطالعه ی موردی جلد دوم و سوم مجموعهی «فارسی بیاموزیم»
نویسندگان
1 استادیار آموزش زبان انگلیسی- دانشگاه رازی
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش زبان انگلیسی- دانشگاه رازی
doi
چکیده
کتابهای آموزش زبان، چه در حوزهی آموزش زبان اول به کودکان و نوجوانان و چه در حوزهی آموزش زبان دوم، میتوانند بهعنوان ابزاری مؤثر در انتقال ارزشها، باورها، اعتقادات و دیدگاه مؤلفانشان به مسائل مختلف همچون مقولهی جنسیت، محسوب شوند. بنابراین، توجه به بازنماییِ متعادل و برابرِ مصادیق و نمودهای جنسیتی در طراحی منابع آموزشی میتواند مسألهای حائز اهمیت باشد. نظر به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر سعی دارد که به بررسی نوع و میزان سوگیری جنسیتی در جلدهای دوم و سوم از مجموعه کتابهای آموزش زبان فارسی، با عنوان«فارسی بیاموزیم» (ذوالفقاری و همکاران، 1386) بپردازد. در این پژوهش، کتابهای مذکور که در سطح میانی به فارسیآموزان غیرفارسیزبان تدریس میشوند، از لحاظ زبان جنسیتی در چهار مقولهی «بازنمایی»، «تقدم در عبارت»، «تقدم در شغل» و « تقدم در نوع فعالیت» به صورت کیفی و کمی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان داد که در منابع مورد تحلیل، بازنمایی جنسیتی به صورت نامتوازن لحاظ شده است و تعداد زنان در چهار مقولهی مورد پژوهش کمتر از انتظار است و تنها حضور آنها در نقشهای سنتی پررنگ نشان داده شده است. در واقع، نتایج پژوهش این حقیقت را بیان میکند که برنامهی درسی آموزش زبان فارسی نیازمند بازبینی جدی، از نظر بازنمایی جنسیتی میباشد.
