اثر تغییر اقلیم بر رواناب و رسوب حوضه با استفاده از مدل‌های SWAT و WEPP (مطالعه موردی: حوضه دهبار)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آب، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استادیار دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/ijswr.2020.287152.668293
چکیده

تغییر اقلیم یکی از مهم­ترین عوامل تاثیرگذار بر چرخه هیدرولوژیک می­باشد. پژوهش حاضر تاثیر پدیده تغییر اقلیم را بر رواناب و رسوب حوضه آبخیز دهبار واقع در خراسان رضوی برای 30 سال آینده و با کمک مدل آماری LARS-WG و ابزار ارزیابی آب و خاک SWAT و مدل پیش­بینی فرسایش آبی WEPP مورد ارزیابی قرار می­دهد. ابتدا به منظور تولید داده­های هواشناسی دوره آتی در حوضه، مدل LARS-WG مورد واسنجی قرار گرفت و سپس از مدل HadGEM2 و سه سناریو RCP8.5، RCP4.5 و RCP2.6 برای ریز مقیاس­سازی داده­های هواشناسی برای دوره 2050-2020 استفاده شد. نتایج مدل LARS-WG حاکی از کاهش بارندگی و افزایش دما در افق 2050 می­باشد. نتایج مدل SWAT نیز تغییرات رواناب را برای سناریوهای RCP8.5، RCP4.5 و RCP2.6 به ترتیب 16/22-، 93/17- و 34/17- درصد و تغییرات رسوب را به ترتیب 4/4- ، 4/9+ و 2/3+ درصد نسبت به دوره پایه نشان می­دهد. در مدل WEPP با انتخاب روش دامنه و استفاده از نتایج ریز­مقیاس­شده مدل گردش عمومی جو تحت سناریوهای RCP8.5، RCP4.5 و RCP2.6، تغییرات رسوب به ترتیب 4/6- ، 6/12+ و 8/4+ نسبت به دوره پایه برآورد شد.