مقایسه روش‌های مختلف داده‌کاوی در پیش‌بینی ذخیره ‌کربن آلی خاک در برخی اراضی شهرستان بهبهان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار، گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران

4 استاد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2020.288526.668308
چکیده

ذخیره کربن نقش مهمی در تعیین چرخه جهانی کربن و تنظیم اقلیم جهانی ایفا می‌کند و از طرفی خاک منبع ورودی یا خروجی کربن به اتمسفر است، که به نوع کاربری اراضی وابسته است. از این رو، این مطالعه با هدف مقایسه روش‌های مختلف داده‌کاوی در پیش‌بینی ذخیره کربن آلی خاک در کاربری‌های کشاورزی آبی، کشت مخلوط (آبی- دیم)، مرتع و نخلستان موجود در بخشی از اراضی شهرستان بهبهان انجام گرفت. نمونه‌برداری از خاک به روش هایپرکیوب انجام و پس از تعیین موقعیت مکانی نقاط نمونه‌برداری، حفر پروفیل و برداشت نمونه‌های خاکی از عمق 30-0 و 60-30 سانتی‌متر انجام گرفت. کربن آلی نمونه‌های خاکی به روش والکی‌بلک و وزن مخصوص ظاهری آن­ها به روش پارافین مذاب تعیین شد و سپس ذخیره کربن آلی خاک در نقاط نمونه‌برداری محاسبه گردید. پارامترهای کمکی مورد استفاده شامل اجزای سرزمین، داده‌های تصویر سنجنده OLI لندست 8 و نقشه کاربری اراضی بود. نتایج نشان داد که شاخص‌های SAVI، NDVI، شوری، کربنات، گچ و رس بیشترین همبستگی را با مقادیر ذخیره کربن دارند. نتایج همچنین نشان داد که در همه کاربری‌ها، مدل جنگل تصادفی (RF) با بالاترین ضریب تبیین (966/0=R2) و کمترین مجذور میانگین مربعات خطا (032/2=RMSE) بیشترین کارآیی را در پیش‌‌بینی ذخیره‌کربن آلی خاک دارد و پس از آن مدل شبکه عصبی مصنوعی (788/0= R2 و 257/4=RMSE) و در نهایت مدل ماشین بردار پشتیبان (SVR) (499/0= R2و 344/7 =RMSE) قرار دارد.