سنجش دانش کاربردشناسی فارسی آموزان غیرایرانی: بررسی نقش دورههای آموزش زبان فارسی، زبان مادری و سطح زبانی زبانآموزان
نویسندگان
1 دانشآموختهی آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان
2 دانشیار زبانهای خارجی و زبانشناسی- دانشگاه شیراز
doi
چکیده
باوجود توجه و تمایل روزافزون به پژوهش درحوزهی کاربردشناسی بینزبانی، پژوهش در زمینهی ارزشیابی این حوزهی بسیار مهم در زبان دوم، هنوز کندتر از ارزشیابی جنبههای دیگر رشد و پیشرفت توانش زبانی فراگیران زبان دوم پیش میرود (روور، ٢٠٠٦). از اینرو، پژوهش حاضر، علاوه بر سنجش سطح دانش کاربردشناسی غیرفارسیزبانانی میپردازد که فارسی را به عنوان زبان دوم در ایران میآموزند و تأثیر سطح زبانی، زبان مادری و دورههای آموزش زبان فارسی را بر سطح دانش کاربردشناسی این افراد بررسی میکند. بدین منظور، سه آزمون از نوع خودارزیابی، تکمیلگفتمان نوشتاری و تکمیلگفتمان چندگزینهای از مجموعه آزمون هادسون و همکاران (1992، 1995) انتخاب شد و طی چند مرحله برای استفاده در زبان فارسی آماده گردید. شرکتکنندگان در آزمونها، 65 فارسیآموز غیرایرانی بودند که بر اساس سهولت دسترسی، از سه سطح زبانی مقدماتی، میانی و پیشرفته انتخاب شده و بر اساس زبان مادری در چهار خانوادهی زبانی هند و ایرانی، اروپایی، آفریقا-آسیایی و آلتایی و چینی- تبتی قرار گرفتند. دادههای جمعآوریشده با استفاده از شاخصهای توصیفی، ضریب آلفای کرونباخ، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس یکسویه و آزمون تی مستقل مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که شرکت در دورههای آموزش زبان فارسی در ایران در افزایش سطح دانش کاربردشناسی زبانآموزان تأثیرگذار بوده است و نیز نشان داد که با افزایش سطح زبانی، سطح دانش کاربردشناسی زبانآموزان میتواند افزایش یابد. میانگینها در هر سه آزمون برگزار شده نشاندهندهی تفاوت بین چهار خانوادهی زبانی مورد نظر در این پژوهش بود، اما این تفاوت در تمام موارد، از نظر آماری تأیید نشد.