تأثیر گردوغبار کارخانه سیمان یاسوج بر ویژگی‌های شیمیایی خاک‌های همجوار

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم خاک دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22059/ijswr.2019.285921.668272
چکیده

انتشارات اتمسفری از صنعت سیمان یکی از منابع اصلی آلودگی محیط زیست است. برای ارزیابی تأثیر گردوغبار سیمان بر برخی از ویژگی­های خاک در اطراف کارخانه سیمان یاسوج 61 نمونه خاک از کاربری­های مختلف در عمق 0-30 سانتی­متری تهیه شد. ویژگی­های مختلف خاک شامل pH، هدایت الکتریکی خاک، مواد آلی، کربنات کلسیم معادل، درصد شن، رس، سیلت و غلظت کل فلزات نیکل، منگنز، سرب و کادمیوم اندازه‌گیری شدند. به منظور بررسی نرمال بودن داده­ها از آزمون کلموگروف-اسمیرنوف استفاده شد. نتایج نشان داد خاک­های مورد مطالعه آهکی، غیرشور و قلیایی دارای 44/18 تا 54 درصد کربنات کلسیم معادل، 82/0 تا 19/2 درصد ماده آلی، 07/0 تا 96/0 دسی زیمنس بر متر هدایت الکتریکی و pH برابر 72/6 تا 02/8 بودند. مقادیر نیکل در دامنه­ی 98/214 تا 34/268 میلی­گرم بر کیلوگرم، مقادیر منگنز در دامنه­ی 45 تا 708 میلی­گرم بر کیلوگرم، مقادیر سرب در نمونه­های خاک در دامنه­ی 25/2 تا 75/168 میلی­گرم بر کیلوگرم و مقادیر کادمیوم در نمونه­های خاک در دامنه 37/0 تا 12/11 میلی­گرم بر کیلوگرم متغیر بودند. در نمونه­های بررسی شده، میانگین غلظت فلزات نیکل، منگنز، سرب و کادمیوم به­ترتیب 53/243، 46/436، 47/18 و 96/0 میلی­گرم بر کیلوگرم بود. ترتیب فراوانی میانگین غلظت فلزات سنگین به­صورت Mn >Ni >Pb >Cd بود. غلظت نیکل و کادمیوم در تمام نمونه­های خاک و غلظت منگنز و سرب در تعدادی از نمونه­های خاک کارخانه سیمان یاسوج بسیار بالاتر از استانداردهای جهانی USEPA بود. غلظت بالای این فلزات در خاک­های همجوار کارخانه در نتیجه­ فعالیت­های مختلف فرآوری مواد در فرآیند تولید سیمان و حرکت وسایل نقلیه در اطراف کارخانه سیمان است که نمایانگر تأثیر آلاینده­های منتشر شده از این کارخانه در بالا رفتن غلظت فلزات است.