تحلیل حساسیت کلی مدل شبیه‌سازی آب زیرزمینی ساحلی با استفاده از پنج روش (آبخوان لاهیجان – چابکسر)

نویسندگان

1 گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2019.290271.668338
چکیده

تأمین تقاضای آب به دلیل رشد سریع جمعیت و توسعه مناطق ساحلی، تشدید پیشروی آب شور به سمت آب‌های زیرزمینی ساحلی را به یک مسئله جهانی در این مناطق تبدیل کرده است. تحلیل حساسیت رفتار آبخوا‌ن‌های ساحلی نسبت به عوامل مختلف مؤثر در کنترل، جلوگیری از پیشروی آب شور به سمت آنها و ممانعت از ضررهای متعاقب آن، اقدامی حیاتی بشمار می‌آید. هدف مطالعه حاضر، تحلیل حساسیت کلی عوامل مؤثر بر پدیده پیشروی آب شور و اندرکنش آب دریای خزر و آبخوان ساحلی منطقه مطالعاتی است. برای ارزیابی میزان پیشروی، مدل عددی واسنجی و صحت­سنجی سه­بعدی وابسته به چگالی SUTRA به کار گرفته شد. در این روند از پنج روش شناخته شده تحلیل حساسیت کلی بهره گرفته شده و مقایسه‌های لازم با استفاده از محاسبه شاخص­های حساسیتی هر یک از روش­ها انجام گردیده است. از بین پنج روش بکار گرفته شده، روش­های آزمون حساسیت دامنه فوریه، مبتنی بر واریانس، PAWN و ناحیه­ای، نفوذپذیری لایه اول را به عنوان عامل حساس­تر شناسایی کردند. اما در روش اثرات ابتدایی، نفوذپذیری لایه پنجم به عنوان عامل حساس­تر معرفی شد. به طور کلی هرچه نفوذپذیری لایه­های با گستردگی زیاد در سمت دریا بیشتر شود، پیشروی آب شور نیز بیشتر می­شود. بنابراین، پیشروی آب شور حساسیت بیشتری به نفوذپذیری این لایه­ها دارد. این یافته‌ها در هدایت تصمیمات مدیریتی محدوده و نیز اولویت‌بندی اندازه‌گیری‌های مربوط به آبخوان می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. این تصمیمات مبتنی بر یافته‌های موضعی نبوده و کل تغییرات محتمل نفوذپذیری لایه‌ها را مدنظر قرار می‌دهد، درنتیجه اطمینان بیشتری را سبب می‌شود.