بهکارگیری بندهای موصولی فاعلی-فاعلی و فاعلی-مفعولی: مقایسهی نوشتار فارسیآموزان عربیزبانِ سطح میانی و پیشرفته
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی- دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار زبانشناسی- دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
در دهههای اخیر، بررسیها و مطالعات در زمینهی پردازش بندهای موصولی در زبانهای مختلف، نقش عمدهای در تحقیقات مربوط به تحلیل خطاها و زبانآموزی ایفا کرده است. پژوهش حاضر نیز به بررسی میزان بهکارگیری بندهای موصولیِ فاعلی-فاعلی و فاعلی-مفعولی توسط فارسیآموزان عربیزبان و همچنین تحلیل خطاهای آنان در این مقولهی دستوری پرداخته است و به لحاظ نحوی و ردهشناختی تولید جملات حاوی این بندها را در میان دو گروه از فارسیآموزان میانی و پیشرفته -که براساس آزمون بسندگی به دو گروه با سطح میانی و پیشرفته تقسیم شده بودند- مورد بررسی قرار داده است. بدین منظور، متنهای نگارش یافته توسط، 64 فارسیآموز غیرایرانی عربیزبان از مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) با موضوعاتی مشخص و یکسان مورد بررسی قرار گرفت. قابل ذکر است که قبلا این نوع ساختهای دستوری در کلاس دستور و نگارش آموزش داده شده بودند. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که هرچند فارسیآموزان عربیزبان سطح پیشرفته بیشتر از فارسیآموزان سطح میانی از بندهای موصولی زبان فارسی استفاده میکنند، تولید بند موصولیِ فاعلی-مفعولی برای فارسیآموزان هر دو گروه (سطح میانی و سطح پیشرفته) دشوارتر از بند موصولی فاعلی-فاعلی میباشد. همچنین، با وجود تفاوت بسیار اندک بین تعداد انواع خطاها در هر گروه از فارسیآموزان، یافتههای مربوط به تعداد هر یک از انواع خطاهای فارسیآموزان نشان داد که در گروه میانی، بیشترین خطا مربوط به بند پایهی ناتمام و کمترین خطا مربوط به حذف «که« موصولی و حذف نادرست مفعول در بند موصولی فاعلی-مفعولی است. این در حالی است که در گروه پیشرفته، بیشترین خطا مربوط به بند پایهی ناتمام و حذف نادرست مفعول در بند موصولی فاعلی-مفعولی، و کمترین خطا مربوط به حذف نادرست «که« موصولی بوده است.