مقایسه متون فیزیولوژی گایتون و فارسی ویژه‌ی پزشکی: تحلیلی پیکره-بنیاد

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان شناسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری زبان شناسی دانشگاه تربیت مدرس

3 گروه زبان شناسی دانشگاه تربیت مدرس

4 گروه زبان شناسی دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

بررسی و تحلیل مقایسه‏‌ای متون آموزشی، ما را به درک دقیق‌تری از ویژگی‌ها‌ی آنها رهنمون می‌سازد؛ در همین راستا، پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این پرسش‌ است که آیا اساساً تفاوتی بین متون ویژه‌ی علوم پزشکی دوره‌ی تکمیلی فارسی‌آموزان غیرایرانی و متون پزشکی ترم نخست دوره‌ی دانشگاهی از نظر موضوعات استعاره‌ی دستوری، اجزای مرتبه‌بندی‌شده و واژگون‌مرتبه در سطح بند و بند مرکب وجود دارد یا خیر؟ در انجام پژوهش، پیکره‌ای مشتمل بر 9886 واژه‏ی مستخرج از متون کتاب فارسى ویژه‏ى علوم پزشکى براى دانشجویان خارجى و 9775 واژه از متون کتاب فیزیولوژی گایتون تهیه شده است. سپس، هر یک از ویژگی‌های زبانی مورد نظر، به صورت جداگانه، در چارچوب دستور نظام‌مند-نقش‌گرای هلیدی، شناسایی و استخراج شده و سپس با استفاده از نرم‌افزارهای مناسب، داده‌ها جمع‌آوری، دسته‌بندی و خلاصه شده است. نتایج پژوهش، فرضیه‌ی پژوهش مبنی بر وجود تفاوت قابل توجه بین متون ویژه‌ی علوم پزشکی دوره‌ی تکمیلی فارسی‌آموزان غیرایرانی و متون پزشکی ترم نخست دوره‌ی دانشگاهی را مورد تأیید قرار می‏دهد. همچنین، بررسی و تحلیل ویژگی‌های جزئی‌تر پیکره نشان داد که در مجموع شباهت‏هایی بین دو بخش پیکره در ویژگی‌هایی همچون مرتبگی، واژگون‌مرتبگی و استعار‏ه‏ی دستوریِ اندیشگانی وجود دارد اما در جزئیاتی همچون ترتیب واژگون‌مرتبگی بی‌زمان و تعداد الگوهای آن و نیز سلسله‌مراتب روابط منطقی-معنایی بین بندهای وابسته، تفاوت‌هایی به چشم می‏خورد. به نظر می‌رسد عوامل مورد بررسی در این پژوهش می‌تواند برای بررسی وجوه اشتراک و افتراق متون مختلف مورد استفاده قرار گیرد.