ارزیابی مدلهای کلاسیک و مدل مفهومی IHACRES و مدل هیبریدی ANN ARMA-درشبیهسازی و پیش-بینی جریان روزانه مارون
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی داشگاه زابل- دانشکده آب و خاک- گروه مهندسی آب
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک- دانشگاه زابل
doi
10.22059/ijswr.2019.290549.668344چکیده
هدف از این پژوهش مقایسه عملکرد مدلهای سری زمانی خطی باکس-جنکنیز و مدل مفهومیIHACRES ، مدل شبکه عصبی پرسپترون چندلایه و مدل هیبریدی ARMA-ANN به منظور شبیهسازی و پیشبینی جریان روزانه حوضه مارون میباشد. بدین منظور از دادههای 1370-1385 برای واسنجی و از دادههای 1386 -1396 برای صحتسنجی مدلها استفاده گردید. برای انتخاب مدلهای برتر باکس-جنکنز از آمارههای شوارتز ((SBC و معیار اطلاعات اکائیک ((AIC بهره گرفته شد. در مدلسازی دبی جریان روزانه حوضه مارون با شبکههای عصبی مصنوعی سعی شد از سناریوها و الگوریتمهای آموزشی و توابع انتقال متفاوت با ساختار نرونی گوناگون استفاده گردید. برای مدلسازی شدت جریان روزانه با شبکه عصبی، سناریو 1 با تعداد پارامتر و تاخیر زمانی کمتر به عنوان سناریو برتر برگزیده شد. بررسی معیارهای ارزیابی مدلها نشان داد که عملکرد مدل مفهومی در مرحله صحتسنجی بهتر از مرحله واسنجی بوده است. همچنین مدل میانگین متحرک مرتبه چهارم MA(4) با داشتن کمترین مقدار ضریب تبیین برابر با 61/0، ضعیفترین عملکرد را در بین مدلهای مختلف باکس-جنکینز به خود اختصاص داد. بررسی معیارهای ارزیابی عملکرد مدل، حاکی از برتری نسبی مدل هیبریدی ARMA-ANN نسبت به سایر مدلهای مورد استفاده در این پژوهش دارد. بهطوری که مدل ARMA-ANN بیشترین مقادیر عددی ضریب تبین 86/0 و ضریب نش-ساتکلیف 81/0 به خود اختصاص داده است. این مطلب نشاندهنده توانایی و عملکرد مدل هیبریدی ARMA-ANN درشبیهسازی و پیشبینی جریان روزانه حوضه مارون در مقایسه با سایر مدلها است.