بررسی ساختار زبانی «کشف المحجوب و مصباح الهدایه»
نویسندگان
1 دانشگاه مازندران
2 آموزش و پرورش
doi
10.22075/jlrs.2017.10522.1008چکیده
«کشفالمحجوب» هجویری و« مصباح الهدایه» کاشانی علیرغم اینکه در فاصله زمانی بیش از دو قرن از هم نگاشته شدهاند؛ عمدتاً در تقسیمبندی سبکی، در حوزه سبک نثر مرسل قرار میگیرند؛ اما درباره چگونگی امکان این فرضیه چندان تأمل و تتبعی صورت نگرفته است. ما در این نوشتار برآنیم تا ساختار زبانی این دو اثر را از وجوه مختلف تجزیهوتحلیل کنیم و با ذکر تشابهات و تفاوتهای مختصات زبانی آنها نشان دهیم این تقسیمبندی چندان هم دقیق نیست و به پژوهشها و تقسیمبندیهای دیگر نیاز دارد؛ بدین منظور ساختار زبانی را به دو گروه تقسیم میکنیم: نخست نظام واژگان یا صرفی، با زیرمجموعههای بسامد واژهها، اصطلاحات خاص و کاربرد لغات متروک و لغات نو، تبدیلات آوایی و مترادف و دوم نظام دستوری یا ویژگیهای نحوی با زیرمجموعههای کاربرد فعل و شاخههای آن (ماضی استمراری، وجه شرطی، ماضی بعید، جدایی بین (ن) نفی و فعل، تقدیم فعل، فعلهای پیشوندی، حذف فعل و ....) کاربرد حروف و زیرشاخههای آن (ب تأکید، با به معنی به، انواع را، انواع ی، مر + اسم+را، اندر و ...) و کاربرد صفت و کاربرد ضمیر با زیرمجموعههای آن (او برای غیر جاندار، وی به جای او). در پایان نیز تأثیر صرف و نحو عربی در ساختار زبانی این دو کتاب بررسی خواهد شد.