تدوین و تبیین مدل بلوغ سرمایۀ فکری در دانشگاههای ایرانی 

نویسندگان

1 دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه تهران، دانشیار. گروه مدیریت دولتی، دانشگده مدیریت، دانشگاه تهران.

2 دانش آموخته مدیریت دولتی.

3 دکتری رهبری رفتارانسانی، بین المللی ایالات متحده، دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگده مدیریت، دانشگاه تهران

4 دکتری مدیریت ارتباطات، اوهایو، استاد. گروه مدیریت دولتی، دانشگده مدیریت، دانشگاه تهران.

doi
چکیده

هدف: هدف محققان در این پژوهش، تدوین و ارائۀ مدلی برای مدل بلوغ سرمایۀ فکری در دانشگاههای ایرانی بود. روش: روش تحقیق به صورت کیفی و مبتنی بر نظریه‌پردازی داده‌بنیاد است و گردآوری اطلاعات از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات به روش استراوس و کوربین و مدل پارادایمی، نمونه‌گیری به روش نمونه‌گیری نظری با بهره‌مندی از تکنیکهای هدفمند و گلولة برفی است که بر مبنای آن، 29 مصاحبه با خبرگان صاحب صلاحیت صورت گرفت. یافته‌ها: دانشگاه ایرانی دارای میزانی از بلوغ‌یافتگی در خصوص سرمایه‌های فکری خود است. فشارهای محک‌زنی، تحول در اقتصاد دانشی، فشار محیط کسب‌و‌کار، مأموریت دانشگاههای نسل سوم و انگیزه‌های مدیریتی، انگیزه‌هایی‌اند که دانشگاه مبادرت به پیاده‌سازی و اجرای مدل بلوغ سرمایۀ فکری خود می‌کند. این مدل دارای 12 مؤلفه و پنج دامنه است. ابعاد ساختاری، هزینه‌های پیاده‌سازی، مدیریت عالی سازمان، جوّ سازمانی، ارزیابی، دانش و تجربۀ سازمانی و مقاومتهای درون‌سازمانی، متغیّرهای اثرگذار بر روند پیاده‌سازی مدل‌اند و می‌توانند سبب تسهیل یا ممانعت از اجرای موفق آن شوند. در صورت پیاده‌سازی مدل می‌توان انتظار توسعۀ شبکۀ تحقیق و توسعه، افزایش کارایی نظام آموزشی و پژوهشی، توسعۀ ساختار و تجاری‌سازی دانش را داشت. نتیجه‌گیری: بلوغ در سرمایه‌های فکری به منزلۀ الزامی مهم برای دانشگاههاست که می‌تواند زمینۀ لازم را در راستای بهبود عملکرد متناسب با نیازهای محیطی ایجاد کند.