ترکیبهای قالبی فارسی و کارکردهای متنی آنها در نگارش
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آموزش زبان انگلیسی دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
توجه روزافزونِ عبارتشناسان به ترکیبهای قالبی در دههی اخیر نشاندهندهی اهمیت کارکردی آنها است. ترکیبهای قالبی، عناصر زبانی پیشساختهای هستند که به صورت یک مجموعه، نگهداری و بازیابی میشوند. هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگیهای کارکردی ترکیبهای قالبی فارسی و ارتباط آنها با مهارت نگارش است. در این پژوهش، ترکیبهای قالبی در نوشتههای فارسی تولید شده توسط 10 گویشور زبان فارسی از نظر کمّی و کیفی مورد بررسی قرار گرفتهاند. پیکرهی تولید شده در این پژوهش شامل 100 نمونه نوشتهی فارسی بوده که از نظر کیفیتِ بهکارگیری ترکیبهای قالبی از انواع کارکردی مختلف و همچنین سطح مهارت نگارش، نمرهگذاری شدهاند. در بخش کمّی، از تحلیل بسامد، تحلیل همبستگی و تحلیل آزمون خی و در بخش کیفی از تحلیل محتوا و مصاحبههای گذشتهنگر برای کاویدن پیشفرضها، تحلیلها و داوری مشارکان استفاده شده است. نتایج مطالعهی حاضر نشان میدهد که (1) بسامد بالای استفاده از ترکیبهای قالبی فارسی لزوماً کیفیت نوشتار را بالا نمیبرد و (2) بررسی ویژگیهای کارکردی ترکیبهای قالبی باید با توجه به وجوه بینازبانی آنها و گاه با توجه به دانش زبان انگلیسی گویشوران فارسی انجام شود. یافتههای این پژوهش را میتوان در مطالعات زبانشناختی و آموزش زبان فارسی به گویشوران سایر زبانها مورد توجه قرار داد.
