شبیهسازی و بهینهسازی بهرهبرداری از مخزن سد تحت سناریوی تغییر الگوی کشت (مطالعه موردی: سد هرسین)
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22059/ijswr.2019.282440.668221چکیده
باتوجه به افزایش جمعیت، کمبود و محدودیت شدید منابع آب در کشور، یکی از گامهای اساسی در زمینهی مدیریت و برنامهریزی منابع آب بهینهسازی مخازن و تغییر الگوی کشت میباشد. در تحقیق حاضر با استفاده از دبی (40 ساله) رودخانه کمیش در مدل WEAP به شبیهسازی مخزن سد هرسین که در فاز مطالعاتی قرار دارد پرداختهشد. ابتدا با در نظر گرفتن الگوهای کشت مختلف، مقدار اطمینانپذیری نیازهای شرب، صنعت، کشاورزی و زیستمحیطی محاسبه و الگوی کشت مناسب که پایداری بیشتر سیستم را به همراه دارد انتخاب شد. سپس در مدل LINGO بهینهسازیبا هدف حداقل کردن کمبود نیازهای پاییندست سد صورت گرفت. براساس نتایج شبیهسازی، میانگین سالانهی درصد تامین نیازهای زیستمحیطی،اراضی قطرهای باغی، اراضی بارانی زراعی و آبخور از فاضلاب به ترتیب 98/98، 51/87، 79/89 و 63/95 برآورد شد، این مقادیر در مدل بهینهساز برابر با 100، 99/99، 21/99 و 12/99 بود که نشان میدهد درصد کمبودها کمتر از 1 % میباشد. میانگین حجم سرریز در مدلهای شبیهسازی و بهینهسازی 13/7 و 09/4 میلیون مترمکعب در سال محاسبه شد، که نشان داد حالت بهینه نسبت به شبیهسازی کمترین هدررفت آب را داشتهاست. بنابراین با برنامهریزی و مدیریت درست میتوان تا حد قابل توجهی مقدار کمبودها را بخصوص در زمینه کشاورزی کاهش داد. باتوجه به افزایش جمعیت، کمبود و محدودیت شدید منابع آب در کشور، یکی از گامهای اساسی در زمینهی مدیریت و برنامهریزی منابع آب بهینهسازی مخازن و تغییر الگوی کشت میباشد. در تحقیق حاضر با استفاده از دبی (40 ساله) رودخانه کمیش در مدل WEAP به شبیهسازی مخزن سد هرسین که در فاز مطالعاتی قرار دارد پرداختهشد. ابتدا با در نظر گرفتن الگوهای کشت مختلف، مقدار اطمینانپذیری نیازهای شرب، صنعت، کشاورزی و زیستمحیطی محاسبه و الگوی کشت مناسب که پایداری بیشتر سیستم را به همراه دارد انتخاب شد. سپس در مدل LINGO بهینهسازیبا هدف حداقل کردن کمبود نیازهای پاییندست سد صورت گرفت. براساس نتایج شبیهسازی، میانگین سالانهی درصد تامین نیازهای زیستمحیطی،اراضی قطرهای باغی، اراضی بارانی زراعی و آبخور از فاضلاب به ترتیب 98/98، 51/87، 79/89 و 63/95 برآورد شد، این مقادیر در مدل بهینهساز برابر با 100، 99/99، 21/99 و 12/99 بود که نشان میدهد درصد کمبودها کمتر از 1 % میباشد. میانگین حجم سرریز در مدلهای شبیهسازی و بهینهسازی 13/7 و 09/4 میلیون مترمکعب در سال محاسبه شد، که نشان داد حالت بهینه نسبت به شبیهسازی کمترین هدررفت آب را داشتهاست. بنابراین با برنامهریزی و مدیریت درست میتوان تا حد قابل توجهی مقدار کمبودها را بخصوص در زمینه کشاورزی کاهش داد.